WTW by-pass zomer: zo koel je je woning automatisch

De zomer. Zon, terras, ijsje. Heerlijk. Tot je thuis komt en het voelt alsof je in een sauna stapt. Je huis slaat die warmte op, vooral als het goed geïsoleerd is.

Dan zit je te zweten op de bank. Veel mensen denken dan meteen aan airco’s, maar die slurpen energie.

Terwijl je al een veel slimmer systeem in huis hebt: je WTW-unit. Die is er niet alleen voor warmte in de winter, maar kan je woning in de zomer ook op een natuurlijke manier koelen.

Zonder extra kosten, zonder lawaai. Dat is de WTW by-pass voor de zomer. Het is je geheime wapen tegen de hitte.

Wat is een WTW by-pass zomer eigenlijk?

Een WTW-unit, of Warmte Terug Win-unit, is eigenlijk een slimme warmtewisselaar in je ventilatiesysteem. Normaal haal je in de winter warmte uit de vervuilde lucht die je huis uitgaat en gebruik je die om de frisse lucht die binnenkomt voor te verwarmen.

Dat scheelt enorm in je stookkosten. In de zomer gebeurt het tegenovergestelde. Je huis is ’s nachts afgekoeld, maar overdag warmt het weer op.

De zon staat op je ramen en muren. De lucht die je huis uitgaat is dan juist koeler dan de warme buitenlucht.

De by-pass zorgt ervoor dat je de WTW-unit tijdelijk uitschakelt. Je schakelt over van ‘warmte terug winnen’ naar ‘natuurlijke ventilatie’. Je laat de koele nachtlucht direct je huis instromen zonder die eerst langs de warme afvoerlucht te leiden. Zo laad je je huis als een ‘koel batterij’ op. Overdag houd je de ramen en zonwering dicht en geniet je van die opgeslagen koelte.

Waarom dit jouw zomer gaat redden (en je energierekening)

De belangrijkste reden is comfort. Niets is vervelender dan een huis dat ’s nachts niet afkoelt.

Je slaapt slecht, je bent chagrijnig en je zoekt verkoeling waar je maar kunt. Met de by-pass zorg je voor een natuurlijke afkoeling zonder dat je er ’s nachts wakker voor hoeft te liggen. Dan het energieverbruik.

Een airco of mobiele ventilator verbruikt flink wat stroom, soms wel 500-1000 watt per uur.

Zeker als je zonnepanelen op het dak hebt liggen, wil je die energie liever gebruiken voor je warmtepomp of het opladen van je auto, niet voor koeling. De WTW by-pass kost bijna niks. Het is gewoon je ventilatiesysteem dat zijn werk doet.

Je huis blijft koeler, wat ook de werking van je warmtepomp ondersteunt. Een warmtepomp haalt zijn warmte uit de buitenlucht.

Als het extreem heet is, wordt zijn rendement minder. Een koel huis helpt de warmtepomp om efficiënter te werken.

Het is een systeem dat perfect samenwerkt met je hele verduurzamingstraject.

Hoe werkt het in de praktijk? De kern van de techniek

Het is geen ingewikkeld rocket science. Het draait allemaal om een klep in je ventilatiekanaal.

Standaard staat deze klep zo ingesteld dat de lucht door het WTW-kern (het warmtewisselaarblok) stroomt. In de zomermodus schuift deze klep opzij. De buitenlucht omzeilt dan de WTW-kern en stroomt direct naar binnen.

De vervuilde binnenlucht gaat via de andere weg direct naar buiten. Er is geen warmte-uitwisseling.

Je haalt de koude nachtlucht letterlijk naar binnen zonder dat die opwarmt door de warmte uit je huis. De meeste moderne WTW-systemen hebben een speciale zomerstand. Dit is vaak een stand die je activeert via een schakelaar of via een app op je telefoon. Sommige systemen, zoals die van Itho Daalderop (Crendo) of Brink, hebben een automatische regeling die reageert op de buitentemperatuur.

Als het buiten koeler is dan binnen, schakelt de by-pass automatisch in. De optimale timing is cruciaal.

Je wilt de koude nachtlucht naar binnen halen en de warme daglucht buiten houden. In tegenstelling tot een eenvoudig mechanisch ventilatiesysteem, schakelt een goed ingestelde WTW-computer de by-pass ‘s avonds automatisch aan en ‘s morgens weer uit. Zo laad je de woning optimaal op.

De verschillende systemen en hun kosten

Niet elke WTW-unit is hetzelfde. Sommige oudere modellen hebben geen by-pass.

Als je een huis koopt van voor 2010, controleer dit goed. Een retrofitsysteem installeren is vaak wel mogelijk, maar kost wel geld.

• Itho Daalderop Crendo / Eco-fan: Een zeer populair systeem in Nederlandse woningen. Deze units hebben vaak een automatische zomerstand. De prijs voor zo’n unit (inclusief installatie) ligt tussen de €2.000 en €3.500. De by-pass is hier ingebouwd en schakelt vaak automatisch.
• Brink Flair / Renovent: Een andere marktleider. De Brink-systemen staan bekend op hun geluidsarme werking. De Flair-serie heeft een uitstekende zomerby-pass. Installatie kost ongeveer €2.200 tot €4.000, afhankelijk van de grootte van je huis.
• Zehnder ComfoAir Q: Een premium systeem. Zeer efficiënt, stiller en vaak uitgerust met geavanceerde sensoren die de by-pass slim regelen. Dit is een investering vanaf €3.000 tot €5.000. Het is de Rolls-Royce onder de WTW-systemen.

De meeste moderne centrale WTW-systemen hebben deze functie standaard. We kijken naar een paar populaire opties in de markt voor woningverduurzaming, zoals deze stille en efficiënte Duco WTW-unit: Voor bestaande bouw is het vaak een kwestie van de juiste software instellingen of een simpele schakelaar plaatsen.

Vaak is de hardware al aanwezig. De kosten voor alleen de regeling zijn dan minimaal (€100-€300).

Praktische tips voor de beste koeling

De by-pass werkt alleen goed als je het slim aanpakt. Het is geen airco die je huis in een uur van 30 naar 20 graden brengt.

Het is een trucje om de temperatuurstijging te beperken.

1. Nachtritme instellen: Zorg dat je ventilatiecomputer op een ‘nachtstand’ staat. Dit verhoogt het debiet (de hoeveelheid lucht) tijdens de koude nachturen. Zo laad je de massa van je huis (muren, vloeren) sneller op met koude lucht.
2. Zonwering is je beste vriend: De by-pass haalt de koude lucht naar binnen, maar als de zon de hele dag op je ramen staat, warmt je huis sneller op dan de ventilatie kan koelen. Doe de rolluiken of screens dicht zodra de zon op het raam staat. Dat scheelt tot 5 graden.
3. Deurmethode: Zet bij warm weer ‘s avonds laat enkele binnendeuren open om de koele lucht door het huis te laten circuleren. Je WTW ventileert dan de hele woning in één keer.
4. Combineer met isolatie: Dit is de basis. Een goed geïsoleerd huis (spouwmuurisolatie, vloerisolatie, HR++ glis) houdt de koude lucht langer vast. Zonder goede isolatie is de koelende werking van de by-pass snel verdwenen.
5. Check je filters: Een verstopt filter beperkt de luchtstroom. Vervang je WTW-filters elk jaar (€40-€80 per set). Schone filters zorgen voor maximale luchtstroom en dus maximale koeling.

De zomer door met je WTW

Een WTW by-pass is een simpele, elegante oplossing die perfect past bij een duurzaam huis. Het gebruikt de natuurlijke kracht van de nacht om je huis koel te houden.

Geen extra energieverbruik, geen lawaai, gewoon slim geregeld. Als je een nieuwe WTW laat installeren, vraag dan altijd naar de zomerfunctie. Vraag de installateur om het schema uit te leggen en hoe je de schakelaar of app instelt.

Als je al een WTW hebt, check dan de handleiding, vergeet niet tijdig je WTW-filter te vervangen of bel de leverancier.

Misschien staat die functie al aan en weet je het niet eens. Door de by-pass te combineren met goede isolatie, zonwering en je zonnepanelen, maak je je huis klaar voor de toekomst. Je huis blijft comfortabel, je energierekening laag en je hoofd koel. Zo wordt de zomer in huis weer net zo aangenaam als die op het terras.