Vloerverwarming storing oplossen: pompfout en lucht in leidingen

Een koude vloer en een pompend geluid dat niet weggaat. Je hebt net je vloerverwarming aangezet, maar er gebeurt niets.

Of het systeem tikt en bonkt alsof het elk moment kan ontploffen. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Vloerverwarming is heerlijk, maar als er iets misgaat, is het vaak iets simpels dat je zelf kunt fixen. Voordat je meteen een loodgieter belt die je €150 per uur kost, check even deze veelgemaakte fouten.

De meeste problemen zijn op te lossen met een beetje kennis en een kwartier van je tijd. We duiken in de meest voorkomende storingen: lucht in de leidingen en problemen met de pomp.

Fout 1: Lucht in de leidingen (het tikkende geluid)

Je hoort een zacht getik of een gorgelend geluid onder de vloer.

Alsof er water door een gootsteen stroomt. Dit is meestal lucht die door de leidingen beweegt. De boosdoener is vaak een recente ingreep, zoals het leggen van een nieuwe vloer of het aftappen van het systeem voor onderhoud.

Lucht neemt ruimte in en zorgt voor koude plekken, want water kan niet goed circuleren waar lucht zit. Je cv-ketel of warmtepomp gaat harder werken om die lucht weg te duwen, wat je energierekening flink omhoog jaagt.

De oplossing is ontluchten. Net als bij een radiator.

Zoek de ontluchtingskraan op je vloerverwarmingverdeler (dat is dat groepenkastje aan de muur, vaak in de meterkast of een kastje). Draai het kleine kraantje voorzichtig open totdat je een sissend geluid hoort (lucht) en daarna water druppelt. Gebruik een emmertje eronder, want het kan spetteren. Doe dit bij alle groepen die je aan hebt staan.

Soms zit er ook een ontluchter op de warmtepomp zelf, bijvoorbeeld bij een Daikin of Mitsubishi. Check de handleiding voor de exacte plek.

Na het ontluchten moet de druk in je systeem weer normaal zijn, meestal tussen de 1,5 en 2 bar. Bij te weinig druk vul je bij met de vulslang van je cv-ketel.

Fout 2: De circulatiepomp draait niet (de vloer blijft ijskoud)

Je voelt geen enkele warmte, ook niet na een uur. De pomp op je verdeler of in je warmtepomp lijkt stil te staan.

Vaak komt dit doordat de pomp vastzit na de zomer, als het systeem maanden heeft stilgestaan. Stof en kalk kunnen de as blokkeren.

Een andere oorzaak is een stroomstoring of een kapotte zekering. De pomp heeft 230V nodig, en als die er niet is, doet ie niets. Sommige systemen, zoals die van Remeha of Nefit, hebben een beveiliging die de pomp uitschakelt als de druk te laag is. Probeer allereerst de pomp los te draaien (niet helemaal, maar een slagje) en te voelen of de as beweegt. Zit die muurvast?

Tik voorzichtig met een hamertje op de behuizing (niet op de as!). Dat kan helpen.

Gaat ie wel bewegen? Draai hem weer vast en zet hem aan. Werkt het nog steeds niet?

Check de zekeringen in je groepenkast. Als die heel zijn, meet dan even met een multimeter of er spanning op de pomp aansluiting staat. Geen spanning?

Dan kan het een relais zijn. Een nieuwe circulatiepomp (zoals een Wilo-Yonos) kost zo’n €250-€400, inclusief installatie.

Een dure grap, maar wel essentieel.

Fout 3: Verkeerde instellingen op de thermostaat

Je draait de thermostaat op 22 graden, maar er gebeurt niets. Veel mensen denken dat de thermostaat de vloer direct aanstuurt, maar dat klopt niet.

De thermostaat geeft een signaal aan je warmtepomp of cv-ketel om te starten. Het is alsof je een auto start, maar de versnelling vergeten bent. Een veelgemaakte fout is dat de thermostaat niet goed is ingesteld voor vloerverwarming.

Vooral bij een warmtepomp is het belangrijk dat de aanvoertemperatuur laag is (rond de 35-40°C).

Als je een thermostaat hebt die is ingesteld op radiatoren (hoge temperatuur), zal de warmtepomp nooit het juiste signaal krijgen. Check in de handleiding van je thermostaat (bijvoorbeeld een Nest, Toon of Tado) of er een speciale instelling is voor ‘vloerverwarming’ of ‘laag temperatuur verwarming’ en zorg voor de optimale temperatuur van je vloerverwarming. Zet deze aan. Daarnaast is het slim om de instellingen van je warmtepomp zelf te checken. Bij een Daikin Altherma of een Mitsubishi Ecodan kun je in het menu de maximale aanvoertemperatuur instellen.

Zet deze op maximaal 40°C. Zo voorkom je dat de vloer te heet wordt en de leidingen uitzetten (wat tot schade kan leiden).

Als je een modulerende thermostaat hebt, zorg dan dat deze de warmtepomp kan aansturen via OpenTherm. In combinatie met een slimme zoneregeling voor je verwarming bespaart dat tot 30% energie.

Fout 4: Te weinig waterdruk in het systeem

Je cv-ketel geeft een foutmelding: ‘druk te laag’. Of je hoort de pomp gieren alsof er geen water is.

Vloerverwarming werkt op een gesloten systeem met water onder druk. Als die druk te laag is (minder dan 1 bar), kan de pomp het water niet goed rondpompen.

Het systeem lekt geen water, maar door krimp en uitzetting van het water bij verwarming en afkoelen, kan de druk langzaam dalen. Vooral na het ontluchten is de druk vaak lager, omdat je lucht hebt weggelaten. De oplossing is bijvullen.

Dit doe je met de vulslang die aangesloten zit op je cv-ketel of warmtepomp. Draai de kraan van de vulslang open totdat de drukmeter op je ketel of verdeler op 1,5 bar staat. Doe dit met de verwarming uit, zodat het water rustig stijgt. Let op: vul niet te veel, want boven de 2,5 bar kan de beveiliging aanslaan.

Als je systeem snel druk verliest (bijv. 0,5 bar per week), is er een lekkage.

Check dan eerst de nippels op je verdeler en de leidingen onder de vloer. Een lekkage is lastig te vinden en vereist vaak een professional met een thermische camera of rookgastest.

Fout 5: De vloer isolatie is niet op orde

Je verwarming staat aan, maar de vloer voelt lauw aan en de kamer wordt niet warm. Dit is geen directe storing, maar een structureel probleem dat vaak wordt verward met een kapotte pomp.

Als je vloer niet goed geïsoleerd is (of isolatie mist aan de onderkant), verdwijnt al je warmte de koude kruipruimte in. Vooral in oudere huizen (jaren '70/'80) is dit een drama. De warmtepomp of ketel moet overuren draaien om de vloer warm te krijgen, wat leidt tot een hoge energierekening en een oncomfortabel huis.

De oplossing is isolatie. Dit is de beste investering die je kunt doen voor je vloerverwarming.

Isolatieplaten onder de vloer (EPS of PIR, R-waarde minimaal 3,5) zorgen dat de warmte omhoog gaat, niet omlaag. Kosten? Een doe-het-zelf pakket voor een kruipruimte van 50m2 kost ongeveer €800-€1200. Met subsidie (ISDE) wordt dit nog minder.

Als je vloer nog niet geïsoleerd is, is dit de reden waarom je systeem niet presteert. Zonder goede isolatie is een warmtepomp overbodig en verspil je geld. Zorg eerst voor de basis: isolatie.

Fout 6: Verstopte filter in de verdeler

Een of meerdere groepen geven geen warmte, terwijl de pomp draait en de temperatuur goed is. Het water kan simpelweg niet door de leidingen.

In de verdeler zit een filter (een soort zeefje) dat vuil tegenhoudt.

Denk aan lasresten van de installatie, kalk of slib. Na een paar jaar kan dit filter dichtzitten, waardoor de waterdoorstroming stopt. De pomp gaat harder werken, maar het helpt niet.

Dit zie je vaak bij systemen die niet regelmatig worden doorgespoeld. De oplossing is het filter schoonmaken. Sluit de groepen af die je niet wilt doorspoelen. Open de filterhouder op de verdeler (meestal met een steeksleutel).

Haal het filter eruit en spoel het schoon onder de kraan. Gebruik een zachte borstel als het hardnekkig vuil is.

Let op: doe dit alleen als het systeem koud is en de druk eraf is. Een emmertje onder de kraan is essentiel.

Als het filter kapot is of te ver verstopt, kun je een nieuwe kopen voor ongeveer €15-€25. Regelmatig doorspoelen (1x per 2 jaar) voorkomt deze storing.

Fout 7: De vloerbedekking is te isolerend

Je hebt vloerverwarming gelegd, maar bovenop een dik tapijt of een kurklaag van 10mm gelegd. De warmte komt er niet doorheen. Dit is ook een veelgestelde vraag bij een vloerverwarming met een houten vloer.

Veel mensen denken dat elke vloerbedekking werkt, maar dat is niet zo. Materialen met een lage thermische weerstand (zoals tapijt of kurk) blokkeren de warmteoverdracht. Je vloer voelt misschien warm aan, maar de kamer blijft koud.

De warmtepomp of ketel blijft maar aanslaan, wat leidt tot slijtage en energieverspilling.

Check de Rd-waarde (thermische weerstand) van je vloerbedekking. Voor vloerverwarming mag dit maximaal 0,15 m²K/W zijn. Een dik tapijt heeft vaak een waarde van 0,3 of hoger. Dat is te veel. De oplossing?

Kies voor een dunne, open vloerbedekking. Laminaat of parket is vaak goed, mits het speciaal voor vloerverwarming is geschreven (dunne toplaag). Tegels zijn perfect.

Als je tapijt wilt, kies dan voor een dunne, vilten ondervloer en een dun tapijt. Dit voorkomt dat je systeem oververhit raakt en je energierekening de pan uit rijst.

Preventieve Checklist: Voorkom storingen

• Check de druk: Zorg dat de druk tussen de 1,5 en 2 bar blijft. Vul bij indien nodig.
• Ontlucht regelmatig: Zeker na de zomer of na werkzaamheden. Doe dit 1x per jaar.
• Laat de pomp draaien in de zomer: Zet de vloerverwarming 1x per maand 10 minuten aan op 20°C. Dit voorkomt dat de pomp vastloopt.
• Filters schoonmaken: Check het filter in de verdeler elke 2 jaar. Spoel het door.
• Isolatie checken: Voel aan de vloer. Voelt deze koud aan terwijl de verwarming aan staat? Check dan de isolatie in de kruipruimte.
• Thermostaat instellingen: Controleer of je thermostaat op 'vloerverwarming' staat en de warmtepomp op max 40°C.