Verduurzaming faseren: kleine portemonnee, grote ambities

Stel je voor: je loopt door je huis en voelt die ene koude tocht bij de voordeur. Je ziet je energierekening en je schrikt weer.

Je wilt iets doen, echt wel, maar het budget is gewoon niet oneindig. Grote verbouwingen voelen als een ver van je bed show. Toch wil je bijdragen, je wooncomfort verhogen en straks lagere maandlasten. Dat kan.

Je hoeft het niet in één keer te doen. Verduurzamen in fases is de slimste weg voor een kleine portemonnee met grote ambities.

Je begint met wat makkelijk is en veel oplevert, en bouwt vanuit daar verder.

Wat betekent faseren eigenlijk?

Faseren betekent simpelweg dat je je verduurzamingstraject opdeelt in logische stappen. In plaats van in één keer alle isolatie, zonnepanelen en een warmtepomp te regelen, kies je een volgorde die bij je budget en je huis past.

Je plant de maatregelen verspreid over bijvoorbeeld drie tot vijf jaar. Dit geeft je de tijd om te sparen, subsidies te checken en te wennen aan elke nieuwe stap.

Je bouwt als het ware een stevig huis op maat. Het mooie van faseren is dat elke stap direct resultaat geeft. Je voelt meteen minder tocht na het plaatsen van tochtstrips.

Je ziet direct lagere kosten na de eerste zonnepanelen. Die directe beloning houdt je gemotiveerd.

Bovendien kun je per stap beslissen of je het al aanpakt of dat je het eventueel zelf doet. Zo blijf je altijd de baas over je project en je geld.

De basis: besparen voor je investeert

Voordat je duizenden euro's investeert in isolatie of een warmtepomp, is er een schat aan simpele besparingen.

Dit is je fase nul. Je kunt dit direct doen en het kost bijna niets. Denk aan het vervangen van alle gloeilampen door LED-lampen. Een setje van tien LED-lampen van de Gamma of Praxis kost je ongeveer €25,- en bespaart je jaarlijks zo'n €80,- aan stroom.

Simpel, snel en je voelt meteen verschil. Een andere makkelijke winnaar is de waterbesparende douchekop.

Een good-old SaniBlue douchekop met een doorstroom van 6 liter per minuut kost rond de €15,- en bespaart je tientallen euro's per persoon per jaar op gas.

Kijk ook naar je elektronica. Zet je wifi-router en tv 's nachts uit. Gebruik een simpele stekkerdoos met een schakelaar. Dit soort kleine aanpassingen levert je direct cash op om te sparen voor de volgende, grotere stappen.

"Je hoeft het niet in één keer te doen. Verduurzamen in fases is de slimste weg voor een kleine portemonnee met grote ambities."

Fase 1: de koude kant aanpakken (isolatie)

Als je serieus wilt besparen op gas, dan is isoleren je eerste grote stap. De meeste warmte verdwijnt via de muren, het dak en de ramen.

Begin met het huis dat het meeste oplevert: de zolder. Dakisolatie is vaak makkelijk zelf te doen met bijvoorbeeld PIR-platen of glaswol.

Reken op ongeveer €30,- tot €50,- per vierkante meter materiaal. Een gemiddelde zolder van 40 m² isoleren kost je dus tussen de €1200,- en €2000,-. Dit levert je al snel €400,- tot €600,- per jaar op.

Daarna komen de muren. Spouwmuurisolatie is vaak een kwestie van gaten boren en pur-injectieschuim of eps-parels erin blazen.

Dit is echt een klus voor een bedrijf. De kosten liggen rond de €1000,- tot €2000,- voor een gemiddelde tussenwoning. De besparing op gas kan oplopen tot €300,- per jaar. Als je vloer nog niet geïsoleerd is, is dat ook een slimme zet, zeker met het oog op de waardevermeerdering van je woning.

Isolatieplaten onder de vloer of kruipruimte isolatie kost ongeveer €1000,- en bespaart ook weer honderden euro's.

Je merkt het: isolatie is een investering, maar hij verdient zichzelf terug.

Fase 2: je eigen stroom opwekken (zonnepanelen)

Zodra je huis goed geïsoleerd is, is de volgende logische stap zonnepanelen. Je verbruikt minder energie, dus je hebt minder panelen nodig om je verbruik te dekken.

Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt zo'n 3000 kWh per jaar. Met 8 tot 10 zonnepanelen van ongeveer 400 Wattpiek kom je een heel eind. De prijs voor een set van 10 panelen inclusief omvormer en installatie ligt nu rond de €4500,- tot €6000,-.

Dat is inclusief BTW-teruggave. De opbrengst van die panelen is groot.

Een paneel levert op een zonnige dag al snel 1,5 kWh. Met 10 panelen kun je in de zomermaanden je eigen stroom opwekken en zelfs terugleveren. Dit levert je op jaarbasis zo'n €1000,- aan stroom op. Bovendien is de salderingsregeling nog even van kracht, waardoor je energieleverancier je teruggeleverde stroom netjes aftrekt van je verbruik.

Je investering verdient zich in 6 tot 8 jaar terug. Daarna is het gratis stroom.

Fase 3: van gas los met een warmtepomp

Als je huis goed geïsoleerd is en je hebt zonnepanelen, dan is de warmtepomp de volgende logische stap.

Dit is een grotere investering, maar hij vervangt je gasverbruik voor verwarming en warm water. De meest gangbare keuze voor bestaande bouw is de hybride warmtepomp.

Dit systeem werkt naast je bestaande cv-ketel. De warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan je huis. Je cv-ketel springt alleen bij bij heel koud weer of voor warm water. Een hybride warmtepomp van merken zoals Daikin, Remeha of Itho Daalderop kost inclusief installatie tussen de €4000,- en €6500,-.

Dit hangt af van het vermogen en de installatie. De subsidie (ISDE) is op dit moment voor een hybride pomp ongeveer €1000,- tot €2000,-.

Je netto investering ligt dus rond de €3000,- tot €5000,-. Je bespaart hiermee zo’n 60% tot 70% op je gasverbruik. Dat kan makkelijk €700,- tot €900,- per jaar schelen.

Subsidies en financiële hulp

Een volledig elektrische warmtepomp is duurder (€10.000 - €15.000) en vereist een all-electric woning (vloerverwarming, zeer goed geïsoleerd). Dat is vaak een volgende stap na de hybride variant.

Gelukkig hoef je dit niet alleen te betalen. De overheid stimuleert verduurzaming met de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE).

Deze subsidie geldt voor isolatie (spouwmuur, dak, vloer, glas), nieuwe kozijnen met isolerend glas en voor warmtepompen, zonneboilers en isolerende deuren. De bedragen per product hangen af van het energielabel en het type. Check altijd de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor de actuele bedragen.

Soms zijn er ook regionale subsidies of een lening via de gemeente. Een andere optie is de Energiebespaarlening.

Dit is een lening tegen een zeer lage rente, speciaal voor het verduurzamen van je huis.

Je betaalt deze lening terug uit de besparing op je energierekening. Dit maakt het mogelijk om een grotere investering zoals een warmtepomp of zonnepanelen toch te doen, zonder dat je direct een grote som geld hoeft te missen. Het is de moeite waard om dit bij je gemeente na te vragen.

Praktische tips voor jouw faserenplan

Het opstellen van een plan helpt je om overzicht te houden en gemotiveerd te blijven. Pak een notitieblok of open een spreadsheet en maak een eenvoudige planning. Zet je doelen op een rij en de bijbehorende kosten en baten.

Wees realistisch: wat kun je dit jaar missen? Welke maatregel levert het meeste op?

• Check je verbruik. Kijk eens naar je energierekening van afgelopen jaar. Hoeveel kWh stroom en m³ gas verbruik je? Dit helpt je bepalen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt.
• Begin met isolatie. Zonder goede isolatie is een warmtepomp minder efficiënt. De volgorde is echt: isoleren, dan opwekken, dan verwarmen.
• Vraag offertes op. Vraag bij minimaal drie bedrijven een offerte aan voor isolatie of zonnepanelen. Prijzen kunnen flink verschillen.
• Check de subsidie. Kijk op de RVO-website welke subsidies er zijn en of je ervoor in aanmerking komt. Dit kan je duizenden euro's schelen.
• Denk na over je elektra. Als je een warmtepomp neemt, kan het zijn dat je groepenkast aangepast moet worden. Vraag hier naar bij de installateur.
• Wacht met kopen. Zonnepanelen-prijzen schommelen. Houd de markt in de gaten, maar wacht niet te lang. De subsidie loopt soms ook wel eens terug.

Verduurzamen is geen race. Het is een reis die je in je eigen tempo maakt.

Elke stap die je zet, maakt je huis comfortabeler, je energierekening lager en je bijdrage aan het klimaat groter. Door slim je energiebesparende maatregelen te prioriteren kun je dit gewoon doen, ook met een kleine portemonnee. Dus, welke stap zet jij deze maand?