Verduurzaming erfenis woning: aanpak bij overname

Een erfeniswoning. Het klinkt misschien alsof je de loterij wint, maar vaak is het een oud huis met een verhaal. Een verhaal van tocht, hoge energierekeningen en een ketel die zijn beste tijd heeft gehad.

Je staat voor een enorme keuze: ga je voor een snelle opknapbeurt of pak je het meteen goed aan?

Dit is hét moment om de woning future-proof te maken. Je investeert nu in comfort, lage lasten en een huis dat klaar is voor de toekomst. Het is een kans die je niet wilt missen.

Wat is verduurzamen van een erfeniswoning?

Stel je voor: je krijgt de sleutels van het huis van je opa en oma. Het is een warme herinnering, maar het huis zelf is een energieverslinder.

De muren zijn dun, de ramen enkel glas en de verwarming draait overuren. Verduurzamen van zo'n erfeniswoning betekent dat je het huis energiezuiniger maakt. Je pakt de basis aan: isolatie, de koude buitenkant, en de opwekking van je eigen energie.

Het doel is simpel: je wilt geen koude voeten meer en een energierekening die in de plus staat in plaats van in de min.

Je maakt het huis los van het gas en zorgt dat je zelf stroom opwekt met zonnepanelen. Het is een totaalpakket. Je begint met de schil van het huis en eindigt met een slimme warmtepomp die de boel aanstuurt.

Zo'n aanpak heet ook wel 'all-electric' wonen. Een goed begin is het halve werk.

Voordat je een enkele zonnepaneel koopt, moet je weten wat je te pakken hebt.

Dit is de basis van je plan. Zonder plan ren je rondjes en dat is zonde van je geld en energie.

Waarom je nu moet beginnen met de aanpak

Wachten is duur. Iedere dag dat je wacht, stook je geld de schoorsteen uit.

In een oud huis met een Energie-index van F of G kan de energierekening makkelijk oplopen tot €300 à €400 per maand.

Dat is geld dat je in je zak kunt houden. Een goede isolatie en een warmtepomp halen dat bedrag omlaag, soms naar €100 per maand. Dat voelt als een enorme opluchting.

De overheid helpt je ook. Met de Subsidie Verduurzaming Woning (SVW) en de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) kun je flink wat euro's terugkrijgen.

Denk aan €1.000 voor een hybride warmtepomp of €1.500 voor een volledig elektrische. Daarbovenop krijg je vaak nog korting op de aanschaf via je energieleverancier. De tijd dat verduurzamen een hobby voor rijke lui was, is voorbij. Nu is het een slimme investering.

En denk aan de toekomstwaarde. Een huis met een A-label is straks veel meer waard dan een G-label.

Het is niet alleen een plek om te wonen; het is je spaarpot. Kopers van nu kijken naar het energielabel. Een laag label is een dealbreaker. Dus pak je die erfeniswoning nu aan, dan ben je straks de held die een geweldig huis heeft achtergelaten.

De kern van de aanpak: stap voor stap

Goed, je bent er klaar voor. Waar begin je? De volgorde is belangrijk.

Je wilt niet dat je warmtepomp straks een koude kamer staat te verwarmen. De logica is: eerst de schil dichtmaken, dan pas de verwarming installeren. We lopen de belangrijkste stappen langs. Isolatie is de basis.

Stap 1: De schil dichtmaken (isolatie)

Zonder goede isolatie is je huis een vergiet. Je warmte loopt er zo weer uit.

De meeste oudere huizen hebben nog geen spouwmuurisolatie. Dat is de holte tussen de binnen- en buitenmuur.

Een bedrijf spuit er eps-parels of pur-schuim in. Dit kost ongeveer €10 tot €15 per m². Voor een gemiddelde woning ben je zo €1.500 tot €2.500 kwijt. Het effect?

Je bespaart direct €200 tot €300 per jaar. Dan het dak.

Een ongeïsoleerd dak is een echte boosdoener. Warmte stijgt op, dus hier verlies je enorm veel. Je kunt het dak isoleren met PIR-platen of glaswol.

De kosten liggen rond de €30 tot €40 per m². Voor een doorsnee woning is dat een investering van €3.000 tot €5.000.

Het voelt als veel, maar je merkt het direct. Boven wordt het geen sauna meer in de zomer en blijft het warm in de winter.

Vergeet de vloer niet. Koude voeten zijn verleden tijd met vloerisolatie.

Stap 2: Je eigen stroom opwekken (zonnepanelen)

Je kunt kiezen voor isolatie onder de vloer (als er een kruipruimte is) of erop. Onder de vloer isoleren met eps-platen kost ongeveer €25 per m². Als je de vloer eruit moet halen, loopt de prijs op. Maar de besparing op je stookkosten is een feit.

Je voelt de kou niet meer door je voeten trekken. En dan de ramen.

Enkel glas is écht niet meer van deze tijd. Dubbel glas is de standaard, maar triple glas is nog beter.

Triple glas houdt de warmte veel beter binnen. De prijs voor HR++ glas (dubbel) ligt rond de €400 per m² inclusief plaatsing. Triple glas is ongeveer €550 per m².

Als je de hele woning vervangt, ben je al snel €8.000 tot €12.000 verder. Maar het voelt alsof je in een nieuwe woning trekt.

Nu de schil dicht is, is het tijd voor je eigen stroom. Zonnepanelen. In Nederland wek je met 10 panelen ongeveer 3.000 kWh per jaar op. Dat is genoeg voor een gemiddeld huishouden.

De prijs voor een set van 10 panelen inclusief omvormer en installatie ligt nu (2024) rond de €5.500 tot €6.500.

Dat is een eenmalige investering die zich binnen 7 jaar terugverdient. Je kunt kiezen voor panelen van merken zoals SunPower, LG of de goedkopere A-merken van Chinese fabrikanten.

Het rendementsverschil is klein, de prijsverschil wel. Een omvormer van SolarEdge of SMA is een betrouwbare keuze.

Let op dat je een omvormer koopt die past bij het aantal panelen. Je wilt geen energie verliezen. De subsidie op zonnepanelen is sinds 2023 verdwenen, maar de BTW kun je nog steeds terugvragen via de belastingdienst. Dat scheelt 21% op de aanschaf.

Dus een set van €6.000 wordt opeens €4.800. Dat is een directe korting.

Daarnaast lever je overtollige stroom terug aan het net. Je energieleverancier betaalt je daar een vergoeding voor, de salderingsregeling.

Stap 3: Van het gas af (warmtepomp)

Die blijft voorlopig bestaan. Wil je meer onafhankelijk zijn? Dan kun je een batterij toevoegen.

De Tesla Powerwall is de bekendste, maar er zijn merken zoals Sonnen of BYD. Een batterij van 10 kWh kost ongeveer €8.000 tot €10.000.

Het is nog een dure investering, maar als je veel thuis werkt en je teruglevertarief laag is, kan het uit. Je gebruikt dan je eigen opgewekte stroom 's avonds. Dit is een essentieel onderdeel wanneer je een renovatieplan opstelt van energielabel G naar A. De laatste grote stap: de verwarming.

De oude gasgestookte ketel mag de deur uit. De warmtepomp is de vervanger.

Er zijn twee hoofdsoorten voor bestaande bouw: de hybride warmtepomp en de all-electric warmtepomp. Een hybride warmtepomp werkt samen met je bestaande gasketel.

De warmtepomp doet het grootste deel van het werk, de ketel bijzetten bij extreme kou.

Dit is een prima overstap. Je bent ongeveer €5.000 tot €7.000 kwijt, inclusief installatie. Je bespaart hiermee 50% tot 70% op je gasverbruik. Een merk als Remeha of Itho Daalderop heeft goede systemen hiervoor.

Een all-electric warmtepomp (lucht-water) verwarmt het hele huis zonder gas. Dit kan alleen als je huis supergoed geïsoleerd is en je vloerverwarming hebt (of lage temperatuur radiatoren).

De investering is hoger: rond de €12.000 tot €18.000. Maar je bent dan wel helemaal van het gas af.

Je energierekening wordt extreem laag. Je betaalt alleen nog voor het stroomverbruik van de pomp en je apparaten. De subsidie op warmtepompen is fors.

Voor een hybride pomp krijg je al snel €1.000 tot €1.500. Voor een all-electric pomp kan dit oplopen tot €3.500.

Dat maakt de stap een stuk kleiner. Let op: je hebt wel een grotere elektriciteitsaansluiting nodig (3-fase) voor een all-electric pomp. Dat kost eenmalig €300 tot €500 via je netbeheerder.

Prijzen en modellen: een overzicht

Om het helder te maken, hier een kleine rekening voor een gemiddelde eengezinswoning uit de jaren 70. We gaan uit van een totaalpakket.

• Isolatie: Spouwmuur (€2.000), Dak (€4.000), Vloer (€2.500), Ramen (€10.000). Totaal: €18.500.
• Zonnepanelen: 10 panelen incl. omvormer en installatie: €6.000.
• Verwarming: Hybride warmtepomp (Remeha eQuator): €6.000. All-electric (Itho Daalderop): €15.000.

Totaalpakket hybride: ongeveer €30.500. Totaalpakket all-electric: €39.500. Dit zijn bedragen voor de investering.

Tel hier de subsidie van ongeveer €4.000 (ISDE + isolatie) bij op. Ook wanneer je een aanbouw wilt verduurzamen volgens de BENG-eisen, zijn er vaak mogelijkheden. Dan kom je uit op een netto investering van respectievelijk €26.500 en €35.500. De terugverdientijd?

Dat hangt af van je huidige energieverbruik. Als je nu €300 per maand betaalt, en je houdt er €100 aan over, bespaar je €2.400 per jaar. Dan verdien je de investering voor het hybride-pakket in ongeveer 11 jaar terug. De all-electric variant doet er langer over, maar je bent wel klaar voor de toekomst. En de gasprijzen stijgen waarschijnlijk harder dan de stroomprijs.

Praktische tips voor je start

Je hoeft dit niet in één keer te doen, zelfs niet als je eerst een omgevingsvergunning moet aanvragen. De kunst is om slim te stapelen.

Begin met de makkelijke winst. Zonnepanelen zijn vaak de eerste stap. Die leveren direct geld op en zijn binnen een dag geïnstalleerd.

Daarna kijk je naar isolatie. Pak één ding per jaar.

Zo spreid je de kosten en de moeite. Check de subsidie regels elk jaar. De regels veranderen.

De ISDE-subsidie loopt in ieder geval tot 2030, maar de bedragen kunnen wijzigen. Zorg dat je een offerte aanvraagt met specificaties die voldoen aan de subsidie-eisen. Een goede installateur regelt dit voor je. Vraag altijd om een offerte inclusief BTW, zodat je weet wat je echt kwijt bent.

Twijfel je over de volgorde of de juiste producten? Vraag dan een energiecoach of een onafhankelijk adviseur.

Zij komen bij je thuis en kijken naar jouw situatie. Ze berekenen wat het beste is voor jouw huis en budget. Dit kost vaak €150, maar het bespaart je duizenden euro's aan foute keuzes.

Een erfeniswoning is een schat. Maak er een comfortabel en duurzaam paleis van.

Het is het waard. Voor je portemonnee, voor het klimaat en voor je eigen woongenot. Dus pak die kans met beide handen aan.