Terugverdientijd warmtepomp berekenen: eerlijk model

Je staat op het punt om een warmtepomp te kopen. Je hebt al een offerte liggen voor een hybride warmtepomp vanuit een bedrijf uit de regio.

De verkoper vertelt je vol overtuiging dat je hem in 5 jaar terugverdient. Klinkt te mooi om waar te zijn? Meestal is dat het ook.

De meeste berekeningen zijn namelijk te rooskleurig. Ze rekenen met stroom die je nooit krijgt of vergeten kostenposten. Hier leer je hoe je de terugverdientijd eerlijk berekent, zonder vage claims.

Waarom een warmtepomp vaak duurder uitvalt

Een warmtepomp is een geweldige technologie. Hij haalt warmte uit de lucht of bodem en maakt er verwarming van.

In theorie is dat super efficiënt. In de praktijk hangt het van je huis af. Een warmtepomp werkt optimaal bij lage temperaturen.

Als je huis slecht geïsoleerd is, moet de pomp harder werken. Dat verbruikt meer stroom.

En stroom is duurder dan gas. Veel installateurs gebruiken een eenvoudige rekensom. Ze kijken naar je gasverbruik en de prijs van gas. Ze zetten daar de stroomkosten tegenover.

Ze vergeten echter vaak dat je huis waarschijnlijk ook aangepast moet worden. Denk aan vloerverwarming of radiatoren vervangen.

Die kosten zitten niet in hun simpele berekening. Ook de subsidie wordt vaak meegerekend alsof het directe winst is. Subsidie is een tegemoetkoming.

Het verlaagt de aanschafprijs, maar het is geen geld dat je terugverdient.

Een eerlijke berekening telt de subsidie pas na de terugverdientijd mee. Zo krijg je een realistisch beeld.

Het eerlijke model: stappenplan

We gaan een simpele, eerlijke berekening maken. Je hebt geen ingewikkelde Excel-vaardigheden nodig.

Pak een pen en papier, of gebruik je telefoonrekenmachine. We werken met een voorbeeld van een gemiddelde tussenwoning. Stel, je koopt een hybride warmtepomp.

1. Investering: De totale kosten voor aanschaf en installatie.
2. Jaarlijkse besparing: Wat bespaar je op gas en krijg je terug via saldering.
3. Extra kosten: Onderhoud en eventuele verzwaring van je stroomaansluiting.
4. Terugverdientijd: Delen door investering door jaarlijkse besparing.

Dit type werkt samen met je bestaande gasketel. De investering ligt rond de €5.000 tot €7.000.

Laten we €6.000 nemen. Dit is inclusief installatie en materiaal, maar exclusief isolatiewerk.

Je verbruikte voorheen 1.500 kuub gas per jaar. Dat kostte ongeveer €2.250 (bij €1,50 per kuub). De warmtepomp neemt 70% van de verwarming over. Je gasverbruik daalt naar 450 kuub (€675).

Je bespaart dus €1.575 op gas. Je warmtepomp verbruikt stroom.

Reken op 1.500 kWh extra per jaar. Zonder zonnepanelen kost dit €0,45 per kWh (€675). Met zonnepanelen is het lastiger.

Als je al genoeg opwekt, is het gratis. Maar salderen verdwijnt langzaam.

We rekenen voor de zekerheid met een deel zelfverbruik en een deel netstroom.

De rol van zonnepanelen en salderen

Zonnepanelen veranderen de hele berekening. Als je veel eigen stroom opwekt, is de warmtepomp quasi gratis in gebruik.

Maar let op: in de winter wek je minder op. Dan moet je vaak wel stroom van het net halen. Dit is het moment dat je salderingsruimte telt.

Salderen betekent dat je teruggeleverde stroom mag aftrekken van je verbruik. De overheid wil dit systeem afschaffen.

De teruggave gaat omlaag. Een eerlijke berekening houdt rekening met de nieuwe salderingsregels.

Reken uit hoeveel stroom je in de winter echt moet inkopen. Een voorbeeld: Je hebt 10 zonnepanelen (3.500 Wp). In de zomer lever je terug. In de winter lever je niets en verbruik je veel.

Je warmtepomp loopt juist in de winter hard. Je moet dus gas besparen, maar wel stroom inkopen. Vraag je je af of gasverbruik nul zonder warmtepomp ook een optie is?

Die stroom kost je geld. Tel dit bedrag op bij je gasrekening. Wil je de warmtepomp helemaal gasloos gebruiken (all-electric)?

Dan verbruik je veel meer stroom. Je hebt vaak een vermogensverdeler nodig of een grotere groepenkast.

Dit kost al snel €500 tot €1.000 extra. Ook een buffervat voor warm water kost geld en ruimte. Deze kosten vergeten veel mensen.

Prijzen en modellen: wat kost wat?

De markt is vol met merken. Ieder merk heeft zijn eigen prijskaartje en specificaties.

Hieronder een indicatie van populaire systemen in Nederland. Prijzen zijn indicatief en kunnen per installateur verschillen.

• Daikin Altherma (hybride): Een betrouwbaar systeem. Kosten: €5.500 - €7.500. Werkt goed samen met bestaande radiatoren.
• Remeha Elga (hybride): Veel gebruikt in bestaande bouw. Kosten: €5.000 - €7.000. Compact formaat.
• LG Therma V (all-electric): Volledig gasloos. Kosten: €12.000 - €18.000. Vereist vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren.
• Vaillant aroTHERM (hybride): Stil en krachtig. Kosten: €6.000 - €8.000. Goede COP (rendement).

De keuze tussen hybride en all-electric is cruciaal. Een hybride pomp blijft je gasaansluiting gebruiken. Dit is goedkoper in aanschaf.

Een all-electric pomp is duurder, maar je bent wel van het gas af. Voor een gemiddelde woning is hybride vaak de meest realistische stap.

Let op de COP (Coëfficiënt of Performance). Dit getal zegt hoe efficiënt de pomp is. Een COP van 4 betekent: 1 kWh stroom levert 4 kWh warmte op. Een hogere COP is beter, maar vaak ook duurder.

Een COP van 4,5 is voor Nederlandse situaties een realistisch getal. Vergeet de isolatie niet.

Een warmtepomp in een huis met enkel glas is geld weggooien. Isolatie is de basis. Spouwmuurisolatie kost ongeveer €1.000 - €2.000.

Dakisolatie rond de €3.000. Zonder deze investering loopt je energieverbruik op en kun je de terugverdientijd van isolatie lastig berekenen.

De eerlijke formule in actie

Laten we de getallen op een rij zetten. Naast de jaarlijkse onderhoudskosten van een warmtepomp kijken we eerst naar de aanschaf: we nemen een hybride model van €6.000.

We kijken naar een situatie met en zonder zonnepanelen. Situatie zonder zonnepanelen:
Investering: €6.000.
Gasbesparing: €1.575.
Extra stroomkosten: €675.
Netto besparing per jaar: €900.
Terugverdientijd: €6.000 / €900 = 6,7 jaar. Situatie met zonnepanelen (volledig salderen):
Investering: €6.000.
Gasbesparing: €1.575.
Extra stroomkosten: €0 (gedekt door panelen).
Netto besparing per jaar: €1.575.
Terugverdientijd: €6.000 / €1.575 = 3,8 jaar.

Zie je het verschil? De zonnepanelen maken een enorm verschil.

Maar let op de kleine lettertjes. De salderingsregeling verdwijnt. Zonder salderen stijgen je kosten voor stroom.

De terugverdientijd loopt dan op naar 5 tot 6 jaar, zelfs met panelen.

Praktische tips voor een eerlijke berekening

Wil je geen miskoop doen? Volg deze stappen. Ze helpen je om de echte kosten te zien.

• Vraag om een verbruiksanalyse: Laat de installateur kijken naar je huidige gasverbruik. Vraag specifiek naar het verbruik in de koudste maanden. Dit bepaalt de grootte van de pomp.
• Check je isolatie: Doe eerst een EnergieScan (vaak gratis via de gemeente). Isolatie levert meer op dan een warmtepomp alleen.
• Bereken de saldering: Gebruik een tool van je energieleverancier. Kijk wat er gebeurt als de saldering verdwijnt. Reken met een teruggave van €0,00 per kWh voor de zekerheid.
• Neem buffer mee: Als je kiest voor all-electric, vraag naar de kosten van een boilervat. Dit verbruikt ook standby stroom (nachtstroom).

Een warmtepomp is geen gok. Het is een slimme investering als je de rekening snapt. Gebruik dit model. Tel alles bij elkaar op.

Trek de subsidie er pas af als je de investering terug hebt.

Zo weet je zeker dat je niet te veel betaalt voor je comfort. En tot slot: vergeet niet dat een warmtepomp stil is, maar niet muisstil. Een buitenunit produceert geluid.

Check de geluidsnormen (gemiddeld 40-50 dB). Plaats de unit niet direct bij de slaapkamer van de buren. Dit voorkomt discussie en extra kosten voor geluidsdemping.