Slimme wasmachine programmeren op zonne-energie

Stel je voor: je zonnepanelen draaien op volle toeren, de zon schijnt fel en je wasmand zit vol. In plaats van je wasmachine aan te zetten wanneer het jou uitkomt, start 'ie vanzelf op het moment dat je eigen zonnestroom het hoogst is.

Je bespaart geld, je bent duurzaam bezig en je hoeft er niet eens over na te denken.

Dat is het idee achter een slimme wasmachine programmeren op zonne-energie. Het is een kleine moeite die een groot verschil maakt voor je energierekening en het milieu.

Waarom wassen op zonlicht?

Veel huishoudens met zonnepanelen hebben een slimme meter. Die geeft live door hoeveel stroom je opwekt en verbruikt.

Tegelijkertijd kun je steeds vaker je wasmachine op afstand bedienen met een app.

Door die twee te combineren, zorg je dat je wasmachine draait wanneer je overschot aan zonnestroom hebt. Zo vermijd je dat je duur stroom van het net gebruikt of dat je overtollige zonnestroom teruglevert voor een lage vergoeding. Het mooie is dat je geen dure thuisbatterij nodig hebt om dit te bereiken.

Je gebruikt je wasmachine als een 'slimme energiebuffer'. Je verbruikt je eigen opgewekte stroom direct, wat vaak goedkoper is dan de salderingsregeling die de komende jaren langzaam afbouwt. Bovendien is het een fijn gevoel om je eigen stroom te gebruiken voor iets nuttigs in plaats van hem voor een appel en een ei terug te leveren.

Hoe het werkt in de praktijk

Het basisidee is simpel: je wasmachine moet weten wanneer er genoeg zonnestroom beschikbaar is.

Er zijn een paar manieren om dit voor elkaar te krijgen, afhankelijk van je apparatuur. De makkelijkste manier is via een slimme stekker of een energie-manager die je tussen de wasmachine en het stopcontact plaatst. Deze slimme stekker kijkt naar je zonnestroomproductie via een koppeling met je omvormer of je slimme meter.

Een andere, vaak nauwkeurigere optie is om je wasmachine direct te koppelen aan je energie-management-systeem (EMS). Denk aan systemen als Home Assistant, waarbij je ook je thuisbatterij slim kunt aansturen, of een specifiek systeem zoals de Home Energy Manager van Fronius.

Deze systemen sturen dan de wasmachine aan via een API (een digitale koppeling).

Je kunt bijvoorbeeld een schema maken dat zegt: start de was wanneer er meer dan 1000 watt zonnestroom is. Als je een nieuwe wasmachine koopt, let dan op merken die 'OpenADR' of een eigen energiebesparingsmodus hebben. Fabrikanten zoals Miele, Bosch en Siemens werken hier steeds vaker mee. Ze hebben functies die 's nachts of overdag automatisch inschakelen op basis van energiebeschikbaarheid. Dit werkt vaak via een specifieke app van de fabrikant, waarin je je energieleverancier of omvormer kunt koppelen.

De belangrijkste technieken op een rij

• App-gebaseerd: Gebruik de app van je wasmachine (bijv. Home Connect, Miele@mobile). Je kunt hier vaak een 'eco'-modus instellen die de start uitstelt tot er voldoende zonnestroom is. Dit is makkelijk, maar niet altijd super nauwkeurig.
• Stekker-gebaseerd: Een slimme stekker (zoals van Shelly, TP-Link of Fibaro) die je koppelt aan je zonnestroomdata. Je stelt een regel in: 'Schakel de stekker in bij meer dan 800 watt overschot'. Dit is een flexibele en relatief goedkope oplossing.
• Systeem-gebaseerd: Een energie-manager die de wasmachine aanstuurt. Dit is de meest geavanceerde optie en werkt perfect samen met een warmtepomp of een laadpaal voor je auto. Je zet dan al je grote verbruikers op 'slim wachten'.

Modellen en prijzen: wat heb je nodig?

Je hoeft niet meteen je hele huis te verbouwen. De investering hangt af van wat je al hebt.

Heb je al een slimme wasmachine? Dan ben je vaak al een heel eind. Heb je nog een ouderwetse machine zonder app?

Optie 1: De slimme stekker (vanaf €25 - €60)

Dan is een slimme stekker de goedkoopste stap. Voor wie een 'domme' wasmachine heeft, is een slimme stekker een uitkomst.

Merken zoals Shelly Plus Plug S (rond de €30) zijn populair omdat je ze makkelijk kunt koppelen aan systemen als Home Assistant.

Optie 2: Slimme wasmachine (vanaf €600 - €1200)

Je kunt hiermee ook de stroommeting in de gaten houden. Je stelt in: 'Aan' als er meer dan X watt zonnestroom is. Nadeel: je wasmachine moet op de automatische stand staan (dus niet op 'uitgestelde start' die je handmatig instelt). Wil je dat niet, dan kun je een 'wasboost' kopen, een apparaatje dat je op de wasmachine aansluit en de startknop digitaal indrukt.

Die kosten rond de €50-€70. Ben je toe aan een nieuwe wasmachine?

Optie 3: Een energie-manager (vanaf €200 - €500)

Kijk dan naar modellen met energiebesparingstechnieken. De Miele W1 serie (vanaf €1000) heeft een 'Eco'-modus die slim kan samenwerken met energiebronnen. Ook de Bosch Series 8 (rond de €800) met Home Connect kan via de app een seintje krijgen om te starten wanneer het gunstig is.

Je betaalt dus meer voor de wasmachine zelf, maar je krijgt een perfect geïntegreerde oplossing die je energiebesparing maximaliseert, vergelijkbaar met de voordelen van een slimme Z-Wave thermostaat integratie.

Als je echt alles uit je zonnepanelen wilt halen, is een energie-manager zoals de Home Energy Manager van Fronius (ca. €400) of de SolarEdge Energy Hub een goede keuze. Deze apparaten zitten als het ware in de meterkast en weten precies wat er gebeurt. Zo kun je eenvoudig je zonnepanelen monitoring koppelen aan domotica om niet alleen je wasmachine, maar ook je laadpaal en eventuele boiler slim aan te sturen. Dit is de duurste optie, maar de meest betrouwbare en flexibele voor de toekomst.

Praktische tips om direct te beginnen

Je hoeft niet te wachten tot je nieuwe apparaten hebt. Je kunt vandaag nog beginnen met besparen.

1. Gebruik de 'uitgestelde start' slim: Kijk 's ochtends op je omvormer-app of je app van de slimme meter. Zie je dat het vanmiddag prachtig weer wordt? Zet je wasmachine dan vast klaar en kies voor een uitgestelde start van 5 of 6 uur. Vaak heb je rond 13:00 uur de meeste zon.
2. Check je energieverbruik per programma: Een eco-programma duurt langer (bijv. 3 uur i.p.v. 1,5 uur), maar verbruikt vaak minder energie per was. Als je zonnepanelen hebben, maakt het niet uit hoe lang het duurt, zolang het maar binnen de zonuren valt. Kies dus voor het langste, zuinigste programma.
3. Combineer met je droger: Als je een warmtepompdroger hebt (die verbruikt relatief weinig stroom), kun je die vaak ook aansluiten op een slimme stekker. Was en droog achter elkaar op het moment dat de zon schijnt. Zo ben je een middagje 'energieneutraal' aan het huishouden.
4. Let op de piekbelasting: Een wasmachine verbruikt tijdens het wassen ongeveer 500 watt, maar tijdens het centrifugeren kan dit oplopen tot 2000 watt voor een kort moment. Zorg dat je omvormer dit aankan, of dat je slimme stekker dit aankan. De meeste moderne omvormers (vanaf 5kW) kunnen dit makkelijk aan.

De truc is om je gedrag en je wasprogramma's een klein beetje aan te passen aan je zonnestroom. Met deze tips ben je niet alleen goedkoper uit, maar haal je ook echt het maximale uit je zonnepanelen. Het is een kleine moeite die je terugziet op je energierekening én die goed voelt. Dus, de volgende keer dat de zon schijnt, weet je wat te doen: tijd voor de was!