Saldering afbouwen: impact op terugverdientijd

Stel je voor: je hebt net zonnepanelen op je dak liggen, je energierekening is eindelijk normaal, en dan hoor je het nieuws.

De salderingsregeling gaat verdwijnen. Direct voelt het alsof je een financiële domper krijgt. Alsof de overheid de stekker uit je duurzame droom trekt.

Maar is dat echt zo? Helemaal niet. Het afschaffen van salderen is niet het einde van je zonnepanelen, het is alleen een nieuwe manier van rekenen.

Een die je zelfs op de lange termijn beter uit kunt komen, als je slim bent.

Veel mensen denken dat hun investering plotseling waardeloos wordt. Dat hun terugverdientijd van 7 jaar ineens 15 jaar wordt. Dat is een misverstand. De kern van het verhaal verandert niet: je wekt nog steeds je eigen stroom op, en die is gratis.

Het enige wat anders wordt, is hoe de energieleverancier de stroom die je teruglevert, waardeert. En ja, dat vraagt om een andere strategie. Laten we eens rustig doornemen wat er precies gebeurt en hoe je hier slim op inspeelt.

Wat is salderen eigenlijk?

Om te begrijpen wat er verdwijnt, moeten we even terug naar de basis. Salderen is eigenlijk een soort ruilhandel met je energieleverancier.

Stel: je produceert op een zonnige dag 10 kilowattuur (kWh) stroom. Je gebruikt er zelf 4 kWh van voor je koelkast, wasmachine en laptop. De overige 6 kWh lever je terug aan het net.

In het verleden kreeg je voor die 6 kWh exact hetzelfde tarief als wat je betaalt voor stroom die je van het net haalt.

Het is alsof je een emmer water leeggooit in een rivier en later precies dezelfde hoeveelheid water terug krijgt, zonder extra kosten. Dit systeem maakte het super aantrekkelijk om panelen te plaatsen. Je energieleverancier verrekende deze 'saldering' maandelijks of jaarlijks. Had je meer opgewekt dan verbruikt?

Dan kreeg je een teruggave. Dit was de afgelopen jaren de drijfveer voor veel huishoudens om te investeren in zonnepanelen, zoals de Jinko Solar Tiger Neo of de SunPower Maxeon 5.

De regeling was bedoeld om de opkomst van zonne-energie te stimuleren. En dat werkte. Heel goed zelfs. Nu de kosten voor zonnepanelen zijn gedaald en bijna iedereen ze heeft, is de overheid van mening dat de markt op eigen benen kan staan. Daarom wordt salderen afgebouwd.

Vanaf 2025 verdwijnt het systeem stapsgewijs. Dit betekent niet dat je stroom ineens niets meer waard is, maar wel dat je moet begrijpen hoe de nieuwe berekening werkt.

Hoe de nieuwe situatie werkt (en wat het je oplevert)

Stel je voor dat de salderingsregeling volledig is afgebouwd. Je hebt nog steeds dezelfde zonnepanelen op je dak.

Je wekt weer 10 kWh op en verbruikt er zelf 4. Die 6 kWh lever je terug.

In plaats van dat je energieleverancier deze 6 kWh saldeert tegen je verbruik, koopt hij deze van je af. Maar hij koopt ze niet voor het volle tarief. Hij koopt ze voor de kale leveringsprijs, oftewel de wholesale-prijs.

Dat is het grote verschil. Stel, je stroomtarief is €0,40 per kWh (inclusief belastingen).

De kale prijs die je leverancier op de markt betaalt, is bijvoorbeeld €0,12 per kWh. Als je dus 6 kWh teruglevert, krijg je daar niet €2,40 voor (6 x €0,40), maar €0,72 (6 x €0,12). Dat voelt in eerste instantie als een flinke aderlating. Je verdient dus minder snel je investering terug.

Maar hier komt de belangrijkste les: het meeste geld verdien je niet door terug te leveren, maar door je eigen opgewekte stroom direct te gebruiken.

Die 4 kWh die je zelf verbruikt, bespaar je namelijk wél het volle tarief op. Je bespaart dus €1,60 (4 x €0,40) op je energierekening. En die €0,72 die je terugkrijgt, is mooi meegenomen.

Je totale besparing per dag is dan €2,32. Het is dus cruciaal om je verbruik zo veel mogelijk te synchroniseren met je productie.

De impact op je terugverdientijd

Dus, wat betekent dit voor je investering? Laten we een realistisch voorbeeld nemen.

Een gemiddeld Nederlands huis heeft een systeem van ongeveer 10 zonnepanelen, bijvoorbeeld de populaire JA Solar 410W panelen, of kiest voor zonnepanelen op een carport.

De investering voor zo’n systeem inclusief installatie ligt nu rond de €5.000. Onder de oude salderingsregeling, met een gemiddelde opbrengst van 3.500 kWh per jaar, had je een terugverdientijd van ongeveer 6 tot 7 jaar. Met de nieuwe situatie, zonder saldering, verandert dat plaatje.

Je eigen verbruik tijdens de daguren is essentieel. Stel dat je 1.500 kWh van je eigen opwek direct kunt gebruiken (bijvoorbeeld door een elektrische auto ’s middags op te laden of je warmtepomp slim aan te sturen). De overige 2.000 kWh lever je terug voor €0,12 per kWh. Je besparing op eigen verbruik is 1.500 kWh x €0,40 = €600.

Je opbrengst van teruglevering is 2.000 kWh x €0,12 = €240. Totale besparing per jaar: €840.

Je terugverdientijd schuift hierdoor op van 7 jaar naar ongeveer 6 jaar (€5.000 / €840). Wacht even, korter? Ja, dat klopt. De reden is dat de stroomprijzen de afgelopen jaren flink zijn gestegen.

Omdat je eigen stroom steeds meer waard wordt, stijgt je besparing harder dan de kosten van de panelen. Zonder de huidige regeling voor zonnepanelen en salderen ben je afhankelijker van de marktprijs, en die is momenteel hoog. Op de lange termijn (25 jaar levensduur) blijft het systeem rendabel, maar de initiële piek in besparing is nu hoger.

Modellen en prijsindicaties voor een slimme setup

Om optimaal te profiteren zonder saldering, moet je je huis slimmer maken. Het gaat niet meer alleen om de panelen, maar om hoe je de stroom gebruikt.

Een basispakket van 10 panelen (€5.000) is nog steeds de start. Maar je wilt je verbruik verleggen naar de productiemomenten.

Dit doe je niet met alleen panelen, maar met slimme apparaten. Een goede volgende stap is een thuisbatterij. Denk aan een Enphase IQ Battery 5T of een Tesla Powerwall 2.

Hiermee vang je de overtollige stroom op die je ’s middags opwekt en gebruik je die ’s avonds en ’s nachts. Een batterij van 5 kWh kost ongeveer €4.000 tot €5.000. Dit verhoogt je eigen verbruik aanzienlijk. In plaats van 1.500 kWh zelf te gebruiken, kun je met een batterij richting de 2.500 kWh eigen verbruik gaan.

Dat maakt je veel minder afhankelijk van de lage teruglevertarieven. Een andere optie is een hybride omvormer, zoals de SolarEdge HD-Wave of de Growatt MIN 5000TL-X.

Deze omvormer kan later worden uitgebreid met een batterij. Een hybride omvormer met batterij is een slimme combinatie, al liggen de kosten hiervoor ongeveer €200 hoger dan bij een standaard string-omvormer.

Als je huis goed geïsoleerd is (label A of B), kun je bovendien je warmtepomp slim koppelen. Stel, je hebt een warmtepomp van 5 kW (zoals de Daikin Altherma). Je kunt deze zo programmeren dat hij alleen draait als er zon is. Zo verbruik je je eigen stroom direct voor verwarming, zonder dat het je extra kost.

Praktische tips om je voordeel te doen

Het afschaffen van salderen vraagt om een kleine shift in gedachtegang. Het is geen ramp, het is een uitdaging.

Het doel is niet meer om zoveel mogelijk terug te leveren, maar om zoveel mogelijk zelf te verbruiken. Dit is makkelijker dan het klinkt. Met een paar aanpassingen kun je je terugverdientijd weer optimaliseren.

• Timing is alles: Zet de vaatwasser en wasmachine aan als de zon volop schijnt. Gebruik een slimme stekker of app om dit te automatiseren. Zo verbruik je je eigen goedkope stroom in plaats van dure netstroom.
• Investeer in monitoring: Een app zoals die van Enphase of SolarEdge geeft je realtime inzicht. Je ziet precies hoeveel je opwekt en verbruikt. Dit helpt je om je gedrag aan te passen. Zie je een productiepiek? Schakel dan je grote verbruikers in.
• Combineer met isolatie: Een goed geïsoleerd huis houdt de warmte langer vast. Als je vloerverwarming hebt en goede spouwmuurisolatie, hoef je je warmtepomp minder hard te laten werken. Dit scheelt veel energie, waardoor je meer van je eigen opgewekte stroom kunt gebruiken voor andere dingen.
• Check de netcapaciteit: In sommige wijken is het net vol. Vraag bij je netbeheerder (bijvoorbeeld Liander of Enexis) na of je wel mag terugleveren. Soms is een dubbeltariefmeter of een slimme meter nodig om de juiste data te krijgen.

Denk aan de lange termijn. De zonnepanelen leveren nog steeds gratis stroom op. De investering is gedaan. De kosten voor stroom van het net zullen alleen maar stijgen. Hoe meer je zelf kunt gebruiken, hoe beter je beschermd bent tegen toekomstige prijsstijgingen.

Uiteindelijk is het afschaffen van de salderingsregeling een signaal dat de energiemarkt volwassen wordt.

Het is tijd om je eigen energiecentrum te worden. Met de juiste combinatie van zonnepanelen, isolatie en slimme apparaten blijft je huis verduurzamen niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor je portemonnee. En dat is wat telt.