Pelletkachel als bijverwarming: voor- en nadelen

Je staat voor een lastige keuze. Het huis is al aardig geïsoleerd, de zonnepanelen liggen op het dak en misschien heb je zelfs al een hybride warmtepomp.

Toch is er op die éne koude winterdag net niet genoeg stoom om de woonkamer én de slaapkamers warm te krijgen zonder dat de energierekening door het dak schiet. Of je bent gewoon op zoek naar die gezellige vonk, dat houtvuur, zonder met zware blokken te slepen. De pelletkachel als bijverwarming lijkt dan de perfecte oplossing.

Maar is dat echt zo? Laten we even rustig de tijd nemen en kijken wat het echt inhoudt, zonder ingewikkelde technische praat.

Wat is een pelletkachel eigenlijk?

Een pelletkachel is in wezen een slimme houtkachel. In plaats van dat je grote blokken hout op een hoop legt, stook je op kleine, geperste korrels.

Die korrels, pellets, zijn gemaakt van geperst zaagsel en houtresten. Ze zijn droog en hebben een constante kwaliteit.

Dat maakt het stoken enorm efficiënt en voorspelbaar. Je gooit niet zomaar wat in de kachel; je stopt de pellets in een zak in de voorraadbak en de kachel doet de rest. De werking is eigenlijk best simpel. Een vijzeltje, een soort schroef, haalt de pellets uit de bak en brengt ze naar de verbrandingskamer.

Een ventilator blaast lucht langs de gloeikop, waardoor de pellets ontbranden. Diezelfde ventilator verspreidt de warmte direct de kamer in.

Het is een gesloten systeem. Je hoeft dus niet constant bij te vullen of de luchttoevoer te regelen. De kachel regelt alles zelf, met een thermostaat.

Je stelt een temperatuur in en hij doet zijn best om die te bereiken. Makkelijker kan bijna niet.

Waarom kiezen voor een pelletkachel naast je warmtepomp?

Veel huishoudens met een warmtepomp of zonnepanelen weten hoe het gaat. In de zomer ben je de held van de straat met je lage energierekening.

Maar als de temperatuur onder de 5 graden duikt en de zon amper schijnt, moet de warmtepomp flink aan de bak.

Soms net iets te flink. De airco’s blazen koude lucht, of het systeem moet over op het duurdere elektrische element. Dan voelt het alsof je zuinige systeem ineens een gat in je hand heeft.

Een pelletkachel biedt hier de oplossing. Hij is de perfecte ondersteuning.

Je zet hem aan in de woonkamer op die éne koude dag. De warmtepomp hoeft dan minder hard te werken of kan zelfs uit. Je gebruikt een andere, vaak goedkopere energiebron. Bovendien, en dat is een groot voordeel voor wie al bezig is met verduurzamen, pellets zijn een CO2-neutrale brandstof.

De boom heeft tijdens zijn leven CO2 opgenomen. Bij de verbranding komt het weer vrij, maar de nieuwe boom die ervoor in de plaats komt, neemt het weer op.

Het is een gesloten cyclus. Het voelt dus alsof je stookt met iets dat de natuur al heeft aangeboden, zonder extra CO2 uit te stoten die al miljoenen jaren opgeslagen lag in de grond. Het andere grote voordeel is de sfeer.

Een warmtepomp is stil en doet zijn werk, maar het geeft niet dat knusse gevoel van een brandend vuurtje. De pelletkachel combineert het moderne gemak met die ouderwetse gezelligheid.

Je ziet het vlammenspel, je voelt de intense stralingswarmte. Dat is iets wat een radiator of vloerverwarming nooit helemaal zal evenaren. Het is een genot voor de zintuigen.

De praktische kant: modellen, maten en kosten

Als je een pelletkachel uitzoekt, kom je al snel een paar termen tegen.

Je hebt de klassieke pelletkachel, die je in de woonkamer zet. Je hebt ook een hybride pelletkachel. Die is speciaal gemaakt om aan te sluiten op je bestaande centrale verwarmingssysteem. Zo kan hij helpen om het hele huis te verwarmen, niet alleen de kamer waar hij staat.

Ideaal voor wie zijn bestaande cv-ketel wil vervangen of minder wil gebruiken, bijvoorbeeld in combinatie met een hybride aanpak voor je verwarming. Wat kost zoiets?

De prijzen variëren enorm, afhankelijk van het model, het vermogen en de extra’s.

Een kleine pelletkachel voor in de woonkamer heb je al vanaf ongeveer €1.500. Dit is een instapmodel met een vermogen van rond de 5 tot 7 kW, genoeg voor een gemiddelde woonkamer. Wil je meer vermogen of een designmodel van een topmerk zoals Edilkamin of Nordic Fire?

Dan zit je al snel tussen de €2.500 en €4.000. De hybride pelletkachels, die dus ook de radiatoren kunnen verwarmen, liggen wat hoger.

Reken op een bedrag tussen de €3.500 en €6.000. Dat is een flinke investering, maar vergeet niet dat je ook de kosten voor de traditionele verwarming (gas) hiermee drastisch verlaagt. De pellets zelf kosten ongeveer €5 tot €6 per 15 kilo zak.

Een gemiddeld huis dat de kachel een paar uur per dag aan heeft in de winter, verbruikt zo’n 2 tot 3 zakken per dag.

Reken maar even uit: dat is ongeveer €15 per dag aan stookkosten. Dat is vaak goedkoper dan het gas dat je anders zou verbruiken om die ene kamer warm te stoken.

De specifieke nadelen waar je rekening mee moet houden

Natuurlijk is het niet alleen rozengeur en maneschijn. Een pelletkachel heeft onderhoud nodig.

Het is geen ‘installeer en vergeet’-apparaat. Dagelijks of om de dag moet je de aslade legen. De verbranding van pellets produceert maar weinig as (ongeveer 1% van het gewicht), maar het is er wel. Doe je dit niet, dan raakt de verbrandingskamer verstopt en werkt de kachel niet meer goed.

Verder moet je de kachel wekelijks grondig schoonmaken. De ruit vegen, de binnenkant afnemen, de ventilatoren controleren.

Een pelletkachel is een technisch apparaat met bewegende delen. Er zit een vijzel in, ventilatoren, een elektronisch aansturingsysteem.

Dit soort dingen kan kapotgaan. Een cv-ketel of warmtepomp heeft ook onderhoud nodig, maar een pelletkachel vraagt echt je eigen aandacht. Ben je daar niet van gediend?

Dan is het misschien niet de juiste keuze. Een ander punt is de opslag van de pellets.

Een zak pellets is groot en zwaar. Een gemiddelde gebruiker heeft in de winter zo’n 3 tot 5 ton (300 tot 500 kilo) nodig. Waar laat je dat?

Je hebt een droge, vorstvrije ruimte nodig. Een schuur of garage is ideaal.

Een pallet in de woonkamer zetten is geen optie. Het ziet er niet uit en het zorgt voor stof.

Houd hier dus rekening mee in je planning. Het is een logistiek onderdeel van het stookproces.

Praktische tips voor wie de stap wil wagen

Als je denkt: "Dit is wat voor mij", dan zijn er een paar dingen om op te letten. Ten eerste, het vermogen.

Te groot is net zo slecht als te klein. Een te grote kachel zal constant aan- en uitschakelen (het zogenaamde kortstook), wat zorgt voor extra slijtage en meer roetvorming. Laat je goed adviseren over hoeveel kW je nodig hebt voor de ruimte die je wilt verwarmen.

Een goede installateur rekent dit voor je uit. Zorg voor een goede rookgasafvoer.

De kachel moet op een rookkanaal worden aangesloten. Heb je die nog niet, dan zijn de bijkomende kosten voor installatie aanzienlijk. Dit geldt overigens ook wanneer je kiest voor vloerverwarming aanleggen in je woning. Een installatie door een vakman kost al snel €500 tot €1.000, afhankelijk van de situatie. Doe dit niet zelf, het is wettelijk verplicht en het is een kwestie van veiligheid.

Kies voor kwaliteit. Goedkope pellets zijn verleidelijk, maar ze kunnen een hoog asgehalte hebben of te veel vocht bevatten.

Dit leidt tot storingen en extra schoonmaakwerk. Koop pellets van het ENplus A1-keurmerk. Die zijn van constante kwaliteit.

Het is een kleine meerprijs die zich terugbetaalt in een schone kachel en een hoger rendement.

En tot slot, denk aan je bestaande isolatie. Een pelletkachel is een fantastische bijverwarming, maar hij verliest zijn nut als je huis een gatenkaas is. Zorg dat je dak, muren en ramen goed geïsoleerd zijn.

Dan kan de warmte die de kachel produceert optimaal benut worden, zeker in combinatie met comfortabele vloerverwarming onder je tegels, zodat je nooit meer een trui aan hoeft te trekken. De pelletkachel is de kers op de taart, maar de taart (je isolatie) moet wel stevig zijn.