Nieuwe woning verduurzamen: BENG-eisen en extra's

Een nieuwe woning bouwen of kopen: het voelt als een frisse start.

Maar in 2024 en verder betekent een frisse start ook direct een duurzame start. Je bouwt namelijk niet zomaar een huis; je bouwt een huis dat voldoet aan de BENG-eisen.

Dat klinkt formeel, maar het is eigenlijk gewoon een setje slimme regels om te zorgen dat je huis zuinig is, comfortabel is en weinig tot geen gas verstookt. Laten we even rustig doorpraten over wat dit precies betekent en vooral: hoe je het slim aanpakt, want de basis is goed, maar de extra’s maken het echt af. Stel je voor: je stapt je huis binnen en het voelt meteen goed. Niet te koud, niet te warm, maar gewoon comfortabel.

En je weet dat je energierekening laag is, omdat je huis slim is gebouwd.

Dat is het doel. BENG (Bijna EnergieNeutraal Gebouw) is de norm die de overheid heeft gesteld voor nieuwe woningen. Het zorgt ervoor dat je huis extreem goed geïsoleerd is, kierdicht is en gebruikmaakt van slimme energiebronnen. Het is de nieuwe standaard, en het is een goede ook.

Wat is BENG precies? De basis uitgelegd

BENG draait om drie simpele getallen die de kwaliteit van je huis meten. Je bouwer of architect zal hierover praten, maar het is handig als je zelf ook snapt wat het betekent.

Het is niet eng, het is gewoon logisch. De eerste is het energiegebruik: hoeveel energie heb je per jaar nodig voor verwarming, ventilatie, koeling en warm water? Dat getal moet laag zijn.

De tweede is het aandeel hernieuwbare energie. Je moet een deel van je energie opwekken met zonnepanelen of een warmtepomp.

Je mag niet alle energie van het net halen. De derde is het fossiele energiegebruik. Dit gaat erover dat je huis zo weinig mogelijk gas of andere fossiele brandstoffen verbruikt.

In de praktijk betekent dit dat een nieuwe woning bijna geen gasaansluiting meer heeft. Alles gaat op stroom, die je deels zelf opwekt.

De BENG-eisen zorgen voor een goede basis. Je krijgt standaard goede isolatie (triple glas, dikke muren, goed dak) en een balansventilatiesysteem met warmterugwinning.

Dat systeem haalt warmte uit de afgevoerde lucht en geeft die aan de verse binnenkomende lucht. Zo verlies je geen warmte via het ventileren. Dat is de basis. En die basis is al een stuk beter dan de meeste bestaande huizen.

De extra’s: van BENG naar Nul-op-de-meter

Met alleen de BENG-eisen red je het net, maar je bent er nog niet.

Je huis is zuinig, maar je bent nog wel afhankelijk van het net. Om echt energieneutraal te worden, of zelfs energiepositief, moet je verder kijken. Dit zijn de extra’s die je kunt inbouwen, waardoor je huis niet alleen zuinig is, maar ook comfortabeler en onafhankelijker. Dit is waar het echt interessant wordt.

Allereerst: de zonnepanelen. Bij een BENG-woning zitten er standaard al een paar op het dak, maar net als bij een oudere woning verduurzamen moet je slimme keuzes maken.

Maar om echt je eigen energie te regelen, wil je waarschijnlijk meer.

Een gemiddeld huishouden verbruikt zo’n 3.500 kWh per jaar. Om dat helemaal zelf op te wekken, heb je ongeveer 10 tot 12 zonnepanelen nodig (pakweg 400 Wattpiek per stuk). Dat is een investering van rond de €5.000 tot €6.500, inclusief installatie.

Daarmee dek je je eigen verbruik en levert je terug aan het net. De warmtepomp is de motor van je huis.

In een BENG-woning zit er vaak al een hybride warmtepomp. Die werkt samen met een kleine gasbijverwarming. De hybride pomp haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt je huis daarmee.

Als het echt koud is, springt de gasketel bij. De aanschaf ligt zo rond de €4.000 tot €6.000.

Je bespaart hiermee zo’n 60-70% op je gasverbruik. Als je echt van het gas af wilt, kies je voor een all-electric warmtepomp.

Die is duurder (rond de €8.000 - €12.000), maar dan heb je ook helemaal geen gasaansluiting meer nodig.

Naast opwekken en verwarmen, is het slim om je energie te verbruiken op het moment dat je het opwekt. Dat noem je slim verbruik. Je kunt je wasmachine of vaatwasser aanzetten als de zon schijnt. Of je laadt je elektrische auto op met je eigen zonnestroom.

Daarvoor heb je soms een aparte laadpaal nodig (vanaf €1.000). Een andere slimme stap is thuisbatterijen.

Die vangen je overtollige zonnestroom op voor later op de avond. Prijzen voor een thuisbatterij (zoals de Tesla Powerwall of vergelijkbare systemen) beginnen rond de €6.000 en lopen op naar €10.000.

Het is nog een flinke investering, maar het maakt je wel een stuk onafhankelijker.

Prijsindicatie van de extra’s op een rijtje

• Zonnepanelen (10-12 stuks): €5.000 - €6.500
• Hybride warmtepomp: €4.000 - €6.000
• All-electric warmtepomp: €8.000 - €12.000
• Thuisbatterij (10 kWh): €6.000 - €10.000
• Vloerkoeling (vaak inbegrepen bij warmtepomp): €1.500 - €3.000

De juiste keuzes maken voor jouw situatie

Het hangt allemaal af van je budget en je wensen. De BENG-eisen zijn de verplichte basis.

Daar bovenop bouw je je eigen comfortniveau. Een hybride warmtepomp is een logische stap voor de meeste mensen.

Het is betaalbaar en je bent minder gas afhankelijk. Wil je echt vooroplopen en ben je van plan lang in het huis te blijven wonen? Dan is een all-electric warmtepomp met vloerkoeling en genoeg zonnepanelen de beste optie. Zo ben je klaar voor de toekomst en ben je onafhankelijk van stijgende gasprijzen. Ook bij een jaren 90 woning verduurzamen valt er op dit vlak nog veel winst te behalen.

Vergeet de isolatie niet. Hoewel BENG al eisen stelt, kun je zeker bij een vrijstaande woning verduurzamen nog kijken naar extra isolatie.

Denk aan vloerisolatie of het isoleren van je kruipruimte. Dit kost vaak niet veel (€1.500 - €2.500), maar het zorgt voor een veel comfortabeler vloer en minder warmteverlies. Als je een kruipruimte hebt, is het slim om te kijken naar bodemisolatie of vloerisolatie.

Dit voorkomt koudevoeten en bespaart extra. Je huis wordt er stiller en warmer van.

Ook de ventilatie is belangrijk. In een BENG-woning zit standaard balansventilatie.

Zorg dat je dit systeem goed onderhoudt. Vervang de filters op tijd (ongeveer eens per half jaar tot jaar). Zo blijft de lucht in huis schoon en blijft het systeem efficiënt werken.

Als je echt wilt investeren in gezondheid, kun je kiezen voor een ventilatiesysteem dat ook CO2 meet en de ventilatie automatisch aanpast. Dat voorkomt hoofdpijn en een benauwd gevoel.

Praktische tips voor je nieuwe duurzame woning

Het bouwproces kan overweldigend zijn, maar met een paar slimme stappen houd je het overzichtelijk. Hieronder vind je een lijstje met concrete tips die je direct kunt gebruiken. Geen ingewikkelde theorie, maar gewoon dingen die helpen.

1. Check je dak. Is je dak geschikt voor zonnepanelen? Hoe meer zuid, hoe beter. Een west-oost opstelling is ook prima. Zorg dat je dakconstructie het gewicht kan dragen. Dit bespreek je met de aannemer.
2. Vraag naar de warmtepomp. Vraag je bouwer of de hybride warmtepomp standaard inbegrepen is. Zo niet, vraag dan naar de meerprijs. Soms loont het om meteen voor all-electric te gaan, zeker als je al weet dat je van het gas af wilt.
3. Denk na over je verbruik. Zorg dat je de wasmachine en droger aansluit op een plek waar je later makkelijk een laadpaal kunt plaatsen. Denk ook na over de plek van de buitenunit van de warmtepomp. Die maakt wat geluid, dus zet hem niet direct naast je slaapkamerraam of die van de buren.
4. Subsidies en regelingen. Er is vaak subsidie op zonnepanelen en warmtepompen (ISDE). Check dit op tijd! Het kan je honderden tot duizenden euro’s schelen. Je aannemer of installateur kan je hier vaak bij helpen.
5. Maak een plan voor het stroomgebruik. Overweeg een energiemanager of een slimme energiemeter. Zo zie je in een app hoeveel stroom je opwekt en verbruikt. Dit helpt je om je gedrag aan te passen en nog meer te besparen.
6. Geniet van het comfort. Een duurzaam huis is een comfortabel huis. Geen tocht, gelijke temperatuur en schone lucht. Het is de investering meer dan waard. Dus, pak die start en bouw een woning waar je trots op kunt zijn en waar je fijn woont.