Laadpaal en zonnepanelen combineren: slim laden op eigen stroom

Stel je voor: je staat bij de supermarkt, je auto laadt volledig op zonnestroom die je zelf hebt opgewekt.

Geen dure stroom van het net, geen schuldgevoel over CO2. Je zonnepanelen op het dak draaien overuren en je elektrische auto slurkt die groene energie op. Dat is geen toekomstmuziek, dat kan vandaag al.

Het combineren van een laadpaal met zonnepanelen is de ultieme stap in het verduurzamen van je huis. Het is de kers op de taart van je isolatie, warmtepomp en zonnepanelen.

Je wordt je eigen energieleverancier. Veel mensen denken dat je een speciale 'zonne-laadpaal' nodig hebt.

Dat is een misverstand. Je kunt je bestaande laadpaal slim maken. Het draait allemaal om de communicatie tussen je zonnepanelen-omvormer en je laadpaal. Zo voorkom je dat je auto laadt op het moment dat je eigenlijk net te weinig zon hebt en moet terugleveren aan het net.

Je wilt je eigen stroom gebruiken, niet die van de energiemaatschappij. Het gaat om zelfvoorzienendheid en financieel voordeel.

Wat is slim laden op eigen stroom eigenlijk?

Slim laden op eigen stroom betekent simpelweg dat je laadpaal de laadsnelheid automatisch aanpast aan de beschikbare zonne-energie.

Stel: je zonnepanelen produceren op dit moment 3 kilowatt (kW) aan stroom. Je auto vraagt normaal 7 kW. Een slimme laadpaal ziet die 3 kW en laadt je auto met 3 kW. De rest van de stroom haalt de auto dan eventjes niet uit het net.

Zo laad je volledig op je eigen opgewekte stroom. Het tegenovergestelde is dom laden.

Dan zet je je auto aan en laadt deze meteen vol vermogen, bijvoorbeeld 11 kW.

Als je zonnepanelen maar 3 kW produceren, trekt de auto de overige 8 kW direct uit het openbare net. Dat is zonde van je eigen stroom en je betaalt ook nog eens netbeheerkosten over die stroom. Slim laden zorgt ervoor dat je je eigen dure investering in zonnepanelen maximaal benut.

Dit werkt via een data-verbinding. Je zonnepanelen-omvormer (van merken zoals SolarEdge, Growatt of SMA) stuurt continu data over de huidige opbrengst.

Die data wordt verstuurd naar een energiemanager of direct naar de laadpaal. De laadpaal verlaagt of verhoogt dan de laadstroom (de ampères) om perfect aan te sluiten bij wat de zon je te bieden heeft. Het is een soort dans tussen de zon en je auto.

Waarom is dit essentieel voor jouw verduurzaming?

Je hebt geïnvesteerd in zonnepanelen, waarschijnlijk tussen de 8 en 12 panelen op je dak. Gemiddeld leveren die op een zomerdag makkelijk 3 tot 5 kW.

Als je dan je auto 's middags aan de laadpaal hangt, wil je die piek opvangen.

Zonder slim laden verdwijnt die overtollige stroom naar het net voor een lage terugleververgoeding. Met slim laden stop je die groene stroom direct in je auto. Dat voelt goed en het scheelt geld.

Financieel gezien is het een no-brainer. De salderingsregeling loopt langzaam af.

De vergoeding die je krijgt voor teruggeleverde stroom wordt steeds lager. Het is dus veel slimmer om je eigen stroom direct te consumeren. Je bespaart hiermee op je dure energierekening. Je betaalt geen energiebelasting of netbeheerkosten over de stroom die je zelf opwekt en direct verbruikt.

Dat scheelt al snel 10 tot 15 cent per kilowattuur. Daarnaast ontlast je het elektriciteitsnet.

In Nederland staan de transformatorkasten op veel plekken op springen. Door je eigen stroom lokaal te verbruiken, hoef je deze niet door het net te pompen en weer terug te halen. Dat is essentieel voor de energietransitie.

Je bent een voorloper en helpt je buren door de drukte op het net te verminderen. Een warmtepomp en laadpaal samen zorgen voor een stabiel huishouden.

De techniek achter de schermen: hoe werkt het?

Om dit te realiseren heb je een aantal onderdelen nodig. Ten eerste natuurlijk zonnepanelen met een omvormer.

Merken zoals SolarEdge hebben vaak al een ingebouwde energiemeter. Bij een omvormer van Growatt of Fronius kun je vaak een externe meter toevoegen. Deze meter meet exact hoeveel stroom je opwekt en hoeveel je verbruikt of teruglevert.

Die informatie is cruciaal voor de laadpaal. De tweede component is de laadpaal.

Niet elke laadpaal is geschikt. Je hebt een 'slimme' laadpaal nodig die data kan ontvangen.

Populaire merken zijn Alfen, Wallbox, en Zaptec. Deze laadpalen hebben vaak een app waarin je de instellingen kunt doen. Je kunt kiezen voor een laadpaal die draadloos (via Wi-Fi) of bekabeld (via een kabel) communiceert met je omvormer of een aparte energiemeter. Er zijn grofweg twee methoden om dit te koppelen.

De eerste is via een aparte energiemeter in de meterkast. Deze meter meet de stroom die het huis verlaat (naar het net) of binnenkomt.

Als de meter ziet dat je huis te veel stroom levert (door de zon), stuurt hij een signaal naar de laadpaal om harder te laden. Dit is een robuuste methode die vaak onafhankelijk van het merk omvormer werkt. De tweede methode is via een koppeling in de software.

Sommige laadpalen kunnen rechtstreeks koppelen met de omvormer-app. Bijvoorbeeld: een Alfen laadpaal koppelen aan een SolarEdge omvormer via de MySolarEdge app.

Je stelt in dat de laadpaal alleen mag laden als er een bepaalde hoeveelheid overschot is (bijvoorbeeld minimaal 1,4 kW). Dit werkt vaak soepel en is visueel makkelijker terug te zien in één app.

Prijzen en modellen: wat kost het?

De investering hangt af van wat je al hebt. Als je de zonnepanelen al hebt liggen, hoef je alleen de laadpaal en installatie te betalen. Bereken hier of je extra panelen voor je laadpaal nodig hebt.

Een slimme laadpaal van een goed merk zoals een Wallbox Pulsar Plus of een Alfen Eve Single Pro-Line kost tussen de € 600 en € 1.100.

Dit is afhankelijk van het vermogen (3,7 kW of 11 kW) en extra functies zoals een vaste kabel of een losse stekker. Daar komen de installatiekosten nog bij. Een elektricien moet de laadpaal aansluiten op je groepenkast.

Dit kost vaak tussen de € 400 en € 700, afhankelijk van de moeilijkheidsgraad en de lengte van de kabel. Als je een aparte energiemeter nodig hebt (bijvoorbeeld een Zuiderschelde meter of een DSMR meter), komt daar nog € 150 tot € 250 bij.

Dit is een eenmalige investering die zich terugverdient. Wil je een totaalpakket? Sommige installateurs bieden een 'zonne-laadpaal' pakket aan. Dit is vaak een Alfen of Wallbox inclusief een energiemeter en installatie.

Voor zo'n complete set betaal je tussen de € 1.400 en € 2.000.

Dit is inclusief de laadpaal, de meter, kabels en 5 uur installatietijd. Goed om te weten: voor de laadpaal zelf kun je vaak geen BTW terugvragen (alleen voor zakelijke rijders), maar voor de installatie van zonnepanelen wel. Vergeet de subsidie niet.

In Nederland is er geen landelijke subsidie meer voor laadpalen, maar sommige gemeentes hebben nog regelingen of subsidies voor verduurzaming. Check dit altijd even bij je gemeente.

Daarnaast is de aanschaf van een laadpaal vaak aftrekbaar als je een eigen bedrijf hebt thuis. Dit scheelt een hoop geld, zeker als je slim leert laden wanneer stroom goedkoop is. Reken even met een voordeel van 36% aftrek.

Praktische tips voor een soepele installatie

Zorg dat je slimme meter in de meterkast staat. De meeste moderne meters hebben een P1-poort.

Via deze poort kun je realtime data uitlezen over je verbruik en opwek. Sommige energiemeters sluit je hierop aan. Dit is de meest betrouwbare manier om je verbruik te meten.

Zonder goede meting werkt je slim laden niet optimaal. Kies een laadpaal met Dynamic Load Balancing.

Dit is essentieel als je ook een warmtepomp hebt. Je wilt namelijk niet dat je hoofdzekering doorslaat als je auto laadt en de warmtepomp tegelijkertijd draait. Een Alfen of Wallbox kan de totale huishoudelijke stroombehoefte meten en de laadsnelheid van de auto aanpassen. Dit voorkomt storingen. Denk na over de software.

• Check de capaciteit van je hoofdzekering. Heeft je huis een 1-fase of 3-fase aansluiting? Een 3-fase aansluiting laadt veel sneller (tot 22 kW) en is beter voor de balans in je huis.
• Plaats de laadpaal dicht bij de meterkast. Dit bespaart kabelgraven en installatiekosten.
• Gebruik een aparte groep voor de laadpaal. Dit is verplicht en veilig.

Wil je de laadpaal bedienen via een app? Kies dan voor een merk met een stabiele app en bekijk dit overzicht van slimme beheeroplossingen.

Wallbox en Alfen hebben goede apps. Daarin kun je instellen hoeveel overschot aan zonnestroom er minimaal moet zijn voordat de auto begint met laden. Stel dit in op minimaal 1.400 Watt (1,4 kW).

"Een slimme laadpaal is de verbindende schakel tussen je zonnepanelen en je elektrische auto. Het maakt je huis een gesloten energie-systeem."

Dan weet je zeker dat je auto draait op pure zonnestroom. Als laatste: wees geduldig met de eerste installatie.

Het koppelen van de systemen vergt wat technisch vernuft. Schakel een gecertificeerde installateur in die ervaring heeft met zonnepanelen en laadpalen. Vraag specifiek naar 'slim laden op zonnestroom'. Dit voorkomt teleurstellingen en zorgt ervoor dat je direct vanaf dag één optimaal gebruik maakt van je eigen opgewekte energie.