Jaren 50 woning zonnepanelen: plat of flauw dak aanpak

Een jaren 50 woning met een plat of flauw dak is een goudmijn voor zonne-energie, maar je moet wel even slim te werk gaan.

Die daken zijn vaak groter dan een schuin dak en je kunt ze makkelijker bewerken. Het gaat hier niet om een snelle klus, maar om een investering die je huis klaar maakt voor de toekomst. Je wilt natuurlijk geen water in de woning en je zonnepanelen moeten perfect liggen voor de opbrengst.

Waarom een plat of flauw dak anders is dan schuin

Veel mensen denken dat zonnepanelen op een plat dak hetzelfde werken als op een schuin dak. Dat is een misvatting.

Bij een schuin dak leg je de panelen vaak vast op de pannen of het bitumen.

Bij een plat dak bouw je eigenlijk een nieuw, schuin dakje op het platte dak. Dit noemen we een ballastsysteem. Je gebruikt de zwaarte van de panelen en extra tegels om het geheel stabiel te maken tegen de wind.

De hellingshoek is cruciaal. Op een plat dak kies je zelf de hoek, meestal tussen de 10 en 15 graden. Dit is ideaal voor de zonnestand in Nederland. Je wilt namelijk dat de zon zo recht mogelijk op de panelen schijnt, zowel in de zomer als in de winter.

Een te platte hoek (5 graden) geeft meer opbrengst in de zomer, maar minder in de winter en het regenwater loopt niet goed weg.

Veel jaren 50 woningen hebben een licht flauw dak (2-5 graden) in plaats van een echt plat dak. Dit is vaak nog beter.

Je hebt minder constructie nodig om de hoek te maken. De panelen liggen al iets omhoog. Je moet alleen controleren of de dakbedekking nog goed is. Een lekkage onder de panelen is het laatste wat je wilt.

De juiste opbouw: Ballast of schroeven?

Er zijn twee hoofdmethoden voor daken uit de jaren 50: ballastsystemen en schroefsystemen. Ballast is het meest gangbaar voor bitumen daken.

Je legt rubberen matten of tegels op het dak om het gewicht te verdelen.

Dit beschadigt de dakbedekking niet. De panelen worden hierop vastgeklikt. Dit werkt prima, maar het gewicht is aanzienlijk (vaak 20-30 kg per paneel extra).

Is je dak wat ouder of twijfel je aan de draagkracht? Dan is een schroefsysteem soms beter. Hierbij worden de constructiepalen direct in de dakconstructie geschroefd. Dit is een permanente oplossing.

Je moet wel zeker weten dat de houten balken (de tengels en gordingen) van je jaren 50 dak sterk genoeg zijn.

Een goede installateur checkt dit altijd eerst. Voor veel woningen uit de jaren 50 is het verstandig om de dakbedekking te vernieuwen voordat je panelen legt.

Bitumen van 30 jaar oud is broos. Als je er later lekkage ontdekt, moet je de hele zonne-installatie demonteren. Dat kost handen vol geld. Reken op ongeveer €60 - €80 per m2 voor nieuw bitumen inclusief isolatie.

Opbrengst en kosten voor jouw jaren 50 huis

Een gemiddeld jaren 50 huis verbruikt ongeveer 3.000 tot 3.500 kWh per jaar. Benieuwd naar de mogelijkheden voor een zonnepanelen installatie op een ouder dak? Je hebt dan vaak genoeg aan 10 tot 12 zonnepanelen. Op een plat dak heb je vaak meer ruimte, dus je kunt ook kiezen voor 14 panelen om je verbruik (inclusief een warmtepomp) te dekken.

Een paneel is ongeveer 1,7 m2. Reken dus op zo'n 20-25 m2 dakoppervlakte nodig.

De kosten voor een complete set op een plat/flauw dak liggen hoger dan op een schuin dak door de extra constructie. Voor 10 panelen inclusief omvormer en installatie betaal je ongeveer €4.500 tot €5.500.

Voor 12 panelen met een goede constructie (zoals van Esdec of Van der Valk) zit je rond de €5.500 tot €6.500. De opbrengst is afhankelijk van de hellingshoek. Leg je de panelen op het zuiden met 15 graden?

Dan haal je ongeveer 90% van de theoretische maximale opbrengst. Op het westen of oosten is dit 75-80%.

Voor een plat dak is het soms slimmer om een deel op het westen en een deel op het oosten te richten. Dit spreidt de stroomproductie over de dag, wat handig is als je straks een warmtepomp gebruikt.

Varianten: Van budget tot high-end

Je hebt verschillende systemen voor op je platte dak. De goedkoopste optie is een standaard aluminium frame met ballastbakken gevuld met betontegels. Dit is robuust en werkt goed.

De panelen liggen vaak laag (10-15 cm), wat windvang beperkt. Zeker bij een moderne woning uit de jaren 90 kost dit systeem vaak €150 - €200 per paneel aan extra materiaal.

Wil je esthetisch meer? Kies dan voor een systeem met minder zichtbaar metaal.

Er zijn systemen waarbij de panelen iets verhoogd liggen (20-30 cm) en de kabels netjes weggewerkt worden. Dit is vaak nodig als je vanaf de straat kijkt. Een merk dat hierin sterk is, is Sunflow.

Zij hebben systemen die makkelijker te monteren zijn en er wat strakker uitzien.

Een specifieke variant voor flauwe daken is het 'kantelsysteem'. Hierbij zet je de panelen schuin met klemmen, zonder een heel frame te bouwen. Dit is goedkoper en lichter. Dit werkt alleen als je dak stabiel is en je geen extreme wind hebt.

De kosten liggen hier rond de €100 extra per paneel. Dit is ideaal voor een flauw dak van 3 graden waar je de panelen op vastklikt.

Een tip: vraag altijd offertes op basis van het 'SDE++' systeem of specifieke merken. Vraag niet alleen om 'zonnepanelen', maar om 'een ballastsysteem voor plat dak type Esdec FlatFix'. Zo weet je dat je serieus wordt genomen.

Praktische tips voor jouw jaren 50 woning

Check eerst de schouw van je meterkast. Een jaren 50 huis heeft vaak een oude groepenkast.

Als je zonnepanelen en straks een warmtepomp wilt, moet je vaak de hoofdzekering verzwaren naar 3x 25A of 3x 35A. Dit kost ongeveer €400 - €600. Doe dit meteen mee, anders mag de energieleverancier je niet aansluiten. Let op de isolatie van je dak.

Veel jaren 50 woningen hebben nog geen of weinig dakisolatie. Als je de panelen legt, is dit het perfecte moment voor het plat dak vernieuwen en isoleren.

Je kunt dan kiezen voor PIR platen onder het bitumen. Dit scheelt enorm in stookkosten.

De combinatie zonnepanelen + dakisolatie verdient zichzelf dubbel en dwars terug. Zorg dat je geen schaduw hebt. Bij een plat dak kunnen schoorstenen of dakkapellen makkelijk schaduw geven.

Gebruik micro-omvormers (van merken zoals Enphase) of optimizers. Deze zorgen dat elk paneel apart werkt.

Als er schaduw op één paneel valt, doen de andere gewoon nog hun werk. Dit kost ongeveer €50-€100 meer per paneel, maar het is het waard. Sluit af met een slimme energiemeter.

Als je straks je warmtepomp aansluit, wil je zien hoeveel stroom je opwekt en verbruikt.

Een meter zoals de Solis of een Goodwe omvormer met wifi-module geeft je inzicht via een app op je telefoon. Zo weet je precies of je genoeg opwekt voor je verwarming.