Jaren 30 woning spouwmuurisolatie: heeft het wel een spouwmuur?

Wat is een spouwmuur eigenlijk?

Een spouwmuur is een muur die bestaat uit twee stenen lagen. De buitenste laag zie je, dat is de gevel.

De binnenste laag is de binnenmuur. Tussen die twee lagen zit een lege ruimte. Die ruimte noem je de spouw.

In de jaren 30 begonnen bouwers deze spouw steeds vaker te gebruiken. Het was een slimme manier om vocht tegen te houden.

Regen kan namelijk niet zomaar van de buitenmuur naar de binnenmuur gaan.

De spouw zorgt voor een barrière. De bedoeling was dus vooral vochtwering. Isolatie was toen een bijzaak. Pas later, vanaf de jaren 70, gingen bouwers de spouw vullen met isolatiemateriaal.

Dat noem je dan spouwmuurisolatie. De lege ruimte wordt dan opgevuld met bijvoorbeeld parels of schuim.

Zo blijft de warmte veel beter binnen. Het is een van de meest effectieve isolatiemaatregelen die je kunt nemen. Maar niet elk huis heeft zo'n spouw.

Vooral heel oude huizen, gebouwd vóór 1920, hebben vaak een massieve muur.

Dat is een muur van één laag steen. Daar zit dus geen ruimte tussen om te vullen. Jaren 30 huizen zitten een beetje in een grijze zone.

Ze zijn moderner dan de allereerste huizen, maar ze zijn nog niet zo strak gebouwd als huizen van na de oorlog.

Daarom moet je goed kijken wat voor type muur jij hebt.

Hoe check je of jouw jaren 30 huis een spouw heeft?

Gelukkig hoef je geen expert te zijn om dit te checken. Je kunt het makkelijk zelf doen. Kijk allereerst naar de dikte van je buitenmuur.

Ga naar de voordeur of een raam en kijk naar de zijkant van de muur.

Meet de dikte op. Als de muur dikker is dan 25 centimeter, is de kans groot dat je een spouwmuur hebt.

Een massieve muur is meestal een stuk dunner, rond de 15 tot 20 centimeter. Let ook op de stenen. Jaren 30 huizen hebben vaak bakstenen die ongeveer 20 centimeter lang zijn.

Als je ziet dat de muur uit twee van die stenen lagen bestaat, plus nog een stukje voor de binnenkant, dan heb je bijna zeker een spouw.

Een andere goede tip: kijk naar de voegen. Zitten er horizontale voegen die iets uitsteken? Dat kunnen ankers zijn om de buiten- en binnenmuur met elkaar te verbinden. Dat duidt ook op een spouwmuur.

Het allerbelangrijkste is de spouwbreedte. Voor spouwmuurisolatie moet de spouw minstens 3 centimeter breed zijn.

Is hij smaller dan 4 centimeter? Dan is het risico op problemen te groot.

Het isolatiemateriaal kan dan de muren niet goed bereiken of het kan vocht vasthouden. Een isolatiebedrijf kan dit met een camera bekijken. Die kosten zijn laag, vaak rond de €50,- tot €100,-, en het geeft je direct duidelijkheid.

Let op: Huizen gebouwd tussen 1920 en 1940 hebben vaak wel een spouw. Maar de kwaliteit en breedte kunnen enorm verschillen. Ga nooit zomaar uit van 'ja', check het altijd.

De juiste isolatie voor jouw jaren 30 spouw

Als je hebt geconstateerd dat je een spouw hebt, is de volgende keuze: welk materiaal? Er zijn drie hoofdtypen die gebruikt worden.

Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen. De keuze hangt af van de breedte van je spouw en je budget.

Wees realistisch: dit is een investering, maar je verdient hem terug via een lagere energierekening. De goedkoopste en meest bekende optie is EPS (Expanded Polystyreen) parels. Dit zijn witte bolletjes schuim.

Ze zijn licht en makkelijk te verwerken. De prijs ligt tussen de €15 en €25 per vierkante meter.

Als je spouw ongeveer 5 tot 10 centimeter breed is, zijn dit een prima keuze. Ze isoleren goed (R-waarde van ongeveer 1,2 per cm). Wel moeten ze met een speciale mortel worden gemengd om te voorkomen dat ze wegwaaien. Een tweede optie is glaswol.

Dit zijn vezels van gerecycled glas. Glaswol isoleert net iets beter dan EPS parels.

Het is ook wat duurder, rond de €20 tot €30 per vierkante meter. Glaswol is geschikt voor spouwen die wat smaller zijn of waarvan je de koudebruggen wilt verminderen. Het materiaal ademt iets beter, wat soms gunstig kan zijn voor het vochtbeheer, hoewel moderne EPS parels hier ook steeds beter in worden.

De derde optie is PUR (Polyurethaan) schuim. Dit wordt als vloeistof ingespoten en zet uit tot een hard schuim.

Dit is de duurste optie, vaak €30 tot €40 per vierkante meter. Het voordeel is dat het alle kieren en gaten perfect vult. Je hebt dus geen koudebruggen meer.

Het nadeel is de prijs en dat het een chemischer product is. Veel experts raden het af voor oudere huizen omdat het minder 'flexibel' is dan parels of wol.

Voor een jaren 30 huis zijn EPS parels vaak de standaard. Ze zijn goedkoop en effectief.

Zorg dat je een bedrijf kiest dat werkt met het juiste materiaal en garantie geeft op het geheel. Vraag offertes aan bij minstens drie lokale bedrijven. Prijzen variëren namelijk enorm per regio en per woning. Een gemiddelde jaren 30 tussenwoning heeft ongeveer 40 tot 60 vierkante meter muur te isoleren.

Wat als je geen spouw hebt?

Je loopt rond en je ontdekt het: je hebt een massieve muur.

Of je spouw is te smal. Balen! Maar het is geen ramp. Je huis is dan nog steeds te verduurzamen.

Je moet alleen een andere weg inslaan. Dan kies je voor gevelisolatie aan de buitenkant of voor isolatie aan de binnenkant.

Dit is wat ingrijpender dan spouwmuurisolatie, maar het werkt fantastisch. Gevelisolatie aan de buitenkant (spouwmuurvervanging) is de beste optie als het kan.

Je maakt de buitenkant van je huis 'dikker' met isolatieplaten en een nieuwe gevel. Dit is een flinke verbouwing. De kosten liggen tussen de €120 en €180 per vierkante meter. Je verliest wel wat ruimte in je tuin of balkon, en je huis ziet er compleet anders uit.

Maar je warmteverlies wordt minimaal. Is dat te duur of kan het niet?

Dan is binnengevelisolatie een optie. Hierbij beplaat je de binnenmuren met isolatieplaten en gipsplaten. Dit kost ongeveer €80 tot €120 per vierkante meter.

Je verliest binnen ruimte (minimaal 5-10 cm per muur). Het is wel belangrijk dat dit perfect gebeurt, anders krijg je vochtproblemen achter de isolatie.

Je moet dan ook meteen je kozijnen verlengen. Een tussenvorm is het isoleren van de spouw met een combinatie van mortel en parels, een slimme methode voor een jaren 50 woning met dunne spouw. Dit kan soms al bij een spouw van 2-3 cm.

De kosten zijn vergelijkbaar met normale spouwmuurisolatie, rond de €25 per m2.

Vraag hier specifiek naar bij isolatiebedrijven. Zij weten precies welke techniek geschikt is voor jouw specifieke woning, zoals de dakisolatie van een jaren 30 woning.

Praktische tips voor je begint

Voordat je de telefoon pakt, is er nog een paar dingen die je moet regelen. Allereerst: subsidie.

De overheid stimuleert isoleren. Er is vaak een landelijke subsidie voor spouwmuurisolatie. Check dit op de site van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Het kan je zomaar honderden euros schelen.

Vraag dit aan vóórdat je de klus laat doen. Check ook even de staat van je voegen.

Zijn je voegen in de gevel slecht? Dan moet je die eerst laten repareren voordat je isoleert.

Anders kan er vocht via de voegen naar binnen sluipen. Een voegbedrijf kan dit voor €40 tot €60 per m2 repareren. Doe dit niet zelf tenzij je een ervaren klusser bent, want het zichtbaar resultaat moet mooi blijven.

Denk na over de ventilatie. Net als bij een jaren 50 woning verduurzamen is een jaren 30 huis vaak 'niet zo luchtdicht'.

Dat zorgt voor tocht, maar het zorgt ook voor frisse lucht. Als je de muren dichtmaakt met isolatie, wordt het huis veel luchtdichter. Zorg dus dat je ventilatie op orde is.

Zet regelmatig een raam open of overweeg mechanische ventilatie als je die nog niet hebt.

Dit voorkomt schimmel en een benauwd huis. Als laatste: combineer het met andere maatregelen.

Spouwmuurisolatie is stap 1. Daarna zijn kozijnen met dubbel glas (HR++ of triple) de volgende logische stap.

En als je dan toch bezig bent, kijk dan naar zonnepanelen op je schuine dak (of plat dak met frame). De combinatie van goede isolatie en eigen stroom maakt je huis klaar voor de toekomst en je gasrekening gaat naar bijna nul.