Infraroodpaneel verwarming: hoe werkt het?

Stel je voor: het is een koude winterdag, je stapt uit de douche en in plaats van een koude grijze radiator, loop je rechtstreeks in een warme, aangename gloed. Geen geluid, geen tocht, geen uitgedroogde lucht.

Dat is het gevoel van infraroodverwarming. Het is een compleet andere manier van warmte beleven.

Je verwarmt niet de lucht, maar de objecten en mensen in de kamer. Net zoals de zon dat doet. Het voelt direct en natuurlijk.

Veel mensen die hun huis verduurzamen, kiezen voor een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming. Maar soms is dat niet de beste of goedkoopste oplossing.

Infraroodpanelen bieden dan een prachtig alternatief, vooral als je al zonnepanelen op je dak hebt liggen. Ze zetten je eigen stroom direct om in warmte, zonder verlies. In deze handleiding leg ik je stap voor stap uit hoe je zo’n paneel zelf kunt installeren en wat je daar allemaal voor nodig hebt. Pak even een bak koffie, dan beginnen we.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de schroevendraaier pakt, moeten we even checken of je wel klaar bent voor deze klus.

Infraroodpanelen zijn gewoon elektrische apparaten. Ze hebben stroom nodig. Veel stroom.

• Een infraroodpaneel: Kies de juiste wattage voor je ruimte (zie stap 1). Een goed paneel van een merk als Thermofloor of Fenix Tec kost tussen de €250 en €600.
• Montagebeugels: Deze zitten meestal bij het paneel. Let op: voor wandmontage heb je andere beugels nodig dan voor plafondmontage.
• Boormachine met steen- en houtboor: Afhankelijk van je muur (gips, steen, hout).
• Waterpas: Essentieel voor een recht hangend paneel. Een scheef paneel ziet er lelijk uit en verwarmt minder efficiënt.
• Kabelgoten (optioneel): Als je de kabel mooi wilt weggewerken.
• Werkende groep in de meterkast: Je paneel heeft vaak 16A nodig. Check of er nog ruimte is op een groep. Een aparte groep is het veiligst.
• Thermostaat: Een slimme thermostaat (bijv. van Tado of Nest) of een specifieke infrarood-thermostaat is cruciaal om het energieverbruik te managen.

Daarom is het essentieel dat je zonnepanelen op je dak hebt liggen, of een energiecontract met een flink overschot aan duurzame stroom. Anders schiet het je energierekening door het dak en schiet het je duurzaamheidsdoel voorbij. Checklist materialen en gereedschap: Tijdsindicatie: Reken ongeveer 2 tot 3 uur voor een doorsnee klus.

Dit hangt af van je ervaring en de muur waar je op moet boren.

Veelgemaakte fout: Mensen kopen een paneel dat te klein is voor de ruimte. Ze denken "500 watt is wel genoeg". In een slecht geïsoleerde kamer met hoge plafonds is dat vaak te weinig.

Meet je ruimte op en vraag de leverancier om advies. Liever iets te groot dan te klein.

Stap 1: Kies de juiste plek en het juiste formaat

Dit is de allerbelangrijkste stap. Waar hang je het paneel?

Je wilt natuurlijk dat je je er comfortabel bij voelt. Infraroodwarmte is directe warmte.

Het werkt het best als er niets voor hangt. Dus niet recht onder een plank of een hangende plant. Denk na over waar jij het meest bent in de kamer.

Hangt je bank langs de muur? Dan is een paneel van 60x60 cm op ooghoogte naast de bank perfect. Gebruik je de badkamer? Dan is een lang smal paneel boven de douche of wastafel ideaal.

• Slaapkamer (12 m²): Een paneel van 400-500 watt is vaak voldoende.
• Woonkamer (25 m²): Denk aan twee panelen van 600 watt of één groot paneel van 1000-1200 watt.
• Badkamer (8 m²): Een paneel van 350-450 watt, gericht op de plek waar je staat.

De grootte is afhankelijk van het vermogen en de isolatie van je huis.

Hier een globale richtlijn voor een gemiddelde, redelijk geïsoleerde woning: Een paneel van 60x120 cm (ongeveer 700 watt) kost vaak rond de €350.

Hang hem op een hoogte van 1,80 meter voor een optimale stralingshoek. De juiste plek bepalen: Teken met potlood een lijntje op de muur waar je hem wilt. Ga er even bij zitten of staan. Voelt het goed?

Let op stopcontacten en schakelaars. Je wilt niet dat je paneel precies over een stopcontact heen hangt.

Houd minimaal 10 cm afstand van plafond en vloer voor de luchtcirculatie. Veelgemaakte fout: Panelen ophangen op een plek waar de zon 's middags fel schijnt. De thermostaat meet dan de luchttemperatuur, die door de zon al hoog is, en schakelt het paneel niet in.

Je hebt dan koude voeten terwijl de zon schijnt. Kies een plek uit de zon of gebruik een thermostaat die de stralingstemperatuur meet.

Stap 2: De muur voorbereiden en de beugels monteren

Goed, de plek is gekozen. Nu gaat de boor aan.

Je begint met het tekenen van de gaten. Leg de montagebeugel op de muur op de gewenste hoogte. Teken de gaten af met een potlood.

Gebruik de waterpas om te controleren of het waterpas is. Een afwijking van 1 mm is op een paneel van 60 cm al zichtbaar. Wees precies!

Boor de gaten met de juiste boor. Heb je een gipsplaten wand? Gebruik dan een gipsboor en pluggen die daarvoor geschikt zijn (pluggen voor gips zijn vaak groter).

Heb je een bakstenen muur? Gebruik dan een steenboor en juiste pluggen (bijv. een Fischer DuoPower).

Boor diep genoeg, meestal 6 cm. Blaas het stof uit het gat met een fietspomp of mond, dat zorgt voor een betere hechting.

Draai de schroef van de plug niet helemaal vast. Laat ongeveer 2-3 mm ruimte zodat je de beugel er nog overheen kunt draaien. Zet de beugel vast en draai de schroef stevig aan. Herhaal dit voor de tweede beugel.

Controleer nog een keer met de waterpas of beide beugels waterpas zijn en op exact dezelfde hoogte zitten. Als je twijfelt, kun je nu de afstand tussen de beugels opmeten en vergelijken met de afstand op het paneel zelf. Dit voorkomt teleurstellingen.

Veelgemaakte fout: Te snel boren zonder te checken of er leidingen of kabels achter de muur lopen. Gebruik een kabelzoeker. Een gat boren in een stroomkabel is levensgevaarlijk en zorgt voor kortsluiting. Neem die 2 minuten extra voor de veiligheid.

Stap 3: Het infraroodpaneel aansluiten op stroom

Dit is het technische deel. Als je niet handig bent met elektra, schakel dan een elektricien in. Veiligheid gaat boven alles.

De meeste panelen hebben een standaard stekker. De makkelijkste optie is om een stopcontact vlak bij de plek van het paneel te plaatsen.

Dan kun je hem er zo in pluggen. Wil je de kabel weggewerken hebben?

Dan moet je de kabel door de muur trekken naar een schakelaar of een centraal stopcontact. Gebruik hiervoor een gat van 60mm. De kabel die bij het paneel zit is meestal 2,5 meter lang.

Is je afstand groter? Dan moet je een verlengkabel kopen van hetzelfde type (dubbelgeïsoleerd).

Sluit de kabel aan op de thermostaat. De meeste moderne thermostaten (slimme thermostaten) werken met een 'dry contact'. Dat betekent dat ze de stroom aan en uit zetten, net als een schakelaar. De thermostaat krijgt zelf ook stroom via een aparte voeding.

Volg de handleiding van je thermostaat heel nauwkeurig. De kleuren van de kabels (bruin, blauw, groen/geel) moeten overeenkomen.

Specificatie: Gebruik bij voorkeur een 3-aderige kabel (aanvoer, nul en aarding) voor de veiligheid.

De meeste panelen hebben een geaarde behuizing. Zorg dat de aarding (groen/gele draad) goed is aangesloten. Test de installatie voordat je het paneel op de beugels hangt.

Zet de thermostaat op een hoge temperatuur. Het paneel moet na een minuutje warm worden. Voel voorzichtig (niet direct op het glas drukken!).

Veelgemaakte fout: Vergeten om de thermostaat te kalibreren of in te stellen op het juiste type verwarming, zeker wanneer je kiest voor slimme verwarming per kamer.

Als je een infraroodpaneel instelt als vloerverwarming, zal de thermostaat te laat reageren. Bekijk onze tips voor de vloerverwarming thermostaat instellen om de juiste parameters te kiezen.

Stap 4: Het paneel ophangen en afstellen

Als de stroom goed is aangesloten en je hebt getest dat het paneel werkt, is het tijd voor het leuke deel: het ophangen. Til het paneel op (let op, het is breekbaar!) en klik het in de beugels.

De beugels hebben meestal een soort haakje waar het paneel in valt. Zorg dat het paneel stevig vastklikt. Je hoort een duidelijke 'klik'.

Controleer nog een keer of het paneel waterpas hangt. Het gewicht van het paneel kan de beugels licht laten zakken.

Draai de schroeven van de beugels indien nodig nog een beetje bij. Nu kun je de stekker in het stopcontact doen of de schakelaar omzetten. Stel je thermostaat in. Voor een comfortabele temperatuur in de woonkamer zet je hem meestal op ongeveer 20-21 graden.

In de slaapkamer is 16-17 graden vaak voldoende. Het fijne van infrarood is dat je je al warm voelt bij een lagere luchttemperatuur.

Je bespaart dus direct op de thermostaatknop. In de afweging tussen een infraroodpaneel of convector is dit een groot voordeel. De eerste uren zal het paneel hard werken om de koude muren en objecten op te warmen, waarna het overschakelt op de onderhoudsmodus.

Veelgemaakte fout: De thermostaat te dicht bij het paneel monteren. De thermostaat meet dan de warmte van het paneel direct en schakelt te vroeg uit.

Monteren op de tegenoverliggende muur, op 1,5 meter hoogte, is ideaal.

Verificatie-checklist: Is je infraroodpaneel goed geïnstalleerd?

Voordat je tevreden achteroverleunt, loop even deze checklist na. Zo weet je zeker dat je naderhand geen koude voeten krijgt door een beginnersfout.

Check 1: De waterpas.
Is het paneel echt waterpas? Kijk schuin vanaf de zijkant. Een scheef paneel is niet alleen lelijk, het kan ook geluid maken door spanning.

Check 2: De stroomtoevoer.
Is de stroomkabel netjes weggewerkt? Hangt er geen losse kabel in de knel? Veiligheid voor alles.

Check 3: De thermostaat.
Is de thermostaat correct gekoppeld? Reageert hij direct als je de temperatuur verhoogt? Test het even.

Check 4: De warmteverspreiding.
Laat het paneel een uur branden. Voel je dat de warmte gelijkmatig over het oppervlak verdeeld is? Voel ook de muur erachter; die moet ook warm aanvoelen.

Check 5: De besparing.
Kijk op je zonnepanelen-app. Zie je dat je stroomverbruik omhoog gaat op het moment dat het paneel aan staat? En dat je nog steeds (bijna) nul teruglevert? Dat is het doel.

Als je alle vijf de checks kunt afvinken, ben je geslaagd. Je hebt nu een stukje comfortabel, duurzaam en slim verwarmen toegevoegd aan je huis. Zet een kop thee, ga op je bank zitten en geniet van de warmte die je zelf hebt opgewekt. Dat is pas echt thuiskomen.