Inductie vs gasfornuis: kookervaring en kosten

Stel je voor: je staat in de keuken, je hebt net zonnepanelen op het dak liggen en een warmtepomp laten installeren.

Je energierekening is eindelijk omlaag. Maar dan komt de grote vraag: wat doe je met dat gasfornuis? Blijf je koken op gas, of stap je over op inductie? Het is een beslissing die niet alleen je kookritme verandert, maar ook je verduurzamingsdoelen beïnvloedt.

Want als je huis al bijna nul-op-de-meter is, dan past gas eigenlijk niet meer bij je toekomstplannen. Laten we dit eens rustig bekijken, zonder ingewikkelde technische verhalen, maar met beide benen op de grond.

Hoe voelt het om te koken?

Veel mensen zijn trouw aan gas. Het vlammetje dat je ziet, het directe gevoel van hitte onder de pan.

Het voelt vertrouwd, bijna ambachtelijk. Als je een biefstukje dicht wilt branden, dan regel je dat met gas in één beweging. De pan is in een paar seconden gloeiend heet.

Inductie werkt anders. Het is stiller, schoner en voelt wat 'kouder' aan.

Geen vlammen, maar een glazen plaat. Toch is de reactietijd vaak sneller dan gas.

De pan wordt extreem snel warm. Het voordeel? Je kunt de temperatuur tot op de graad precies instellen. Geen gedoe meer met een vlam die te groot of te klein is. Een groot verschil is de luchtkwaliteit in huis.

Bij gasverbranding komen er stoffen vrij, ook als je afzuigkap aan staat. In een goed geïsoleerde keuken – wat essentieel is bij verduurzaming – wil je dat liever niet.

Met inductie is er geen verbranding, dus blijft de lucht in huis schoner. Dat past beter bij een energieneutraal huis.

De initiële kosten: wat staat er op de rekening?

Laten we even heel praktisch kijken naar de aanschafkosten. Dit zijn bedragen die je nu moet betalen, voordat je überhaupt kunt koken.

• Gasfornuis: Een degelijk fornuis van een merk als Bosch of Smeg kost tussen de €400 en €800. Als je een bestaande gasaansluiting hebt, zijn de installatiekosten nihil. Je plugt hem aan.
• Inductiekookplaat: Een standaard vierpits inductieplaat begint rond de €350. Ga je voor een luxe uitvoering met geïntegreerde afzuiging (die je keukenruimte bespaart), dan tik je al snel €1000 tot €1500 aan.

Maar er zit een addertje onder het gras bij inductie. Je hebt vaak een nieuwe groepenkast nodig. Veel huizen hebben nog een oude meterkast. Als je een inductieplaat wilt, heb je meestal een 3-fasen aansluiting nodig (krachtstroom).

Het aanleggen hiervan kost tussen de €200 en €500, afhankelijk van hoe ver de meterkast van de keuken verwijderd is. Daarnaast moeten je pannen geschikt zijn.

Aluminium of koper werkt niet op inductie; je hebt ijzeren of roestvrijstalen pannen nodig.

Een nieuwe set pannen kost al snel €150 tot €300. Een goede reden om je oude pannen even te testen met een magneetje voordat je overstapt.

De kosten op de lange termijn: je energierekening

Hier wordt het interessant voor jou, als verduurzamer. Je hebt zonnepanelen op je dak liggen.

Misschien wel 10 panelen van 400 Wattpiek, of meer. Die produceren stroom. Op dit moment lever je die vaak terug naar het net voor een lage vergoeding. Als je op inductie kookt, verbruik je elektriciteit.

Die elektriciteit kun je nu direct gebruiken van je eigen zonnepanelen. Dit heet eigen verbruik.

Je betaalt geen energiebelasting over die stroom en je hoeft hem niet in te kopen.

Gas kun je niet 'opslaan' van je zonnepanelen. Je gasverbruik blijft gewoon doorgaan, ook als de zon schijnt. Inductie is veel efficiënter dan gas. Bij gas gaat veel warmte verloren langs de zijkanten van de pan (soms wel 40-50%).

Bij inductie gaat bijna 90% van de energie direct naar de pan. Dus, voor dezelfde hoeveelheid 'kookwerk' verbruik je minder energie.

Als je huis bovendien goed geïsoleerd is en je hebt een warmtepomp, dan kun je overwegen je gasaansluiting te laten verwijderen; deze is dan immers alleen nog nodig voor koken. En dat is zonde van je duurzame stroom. Rekenvoorbeeld: Als je 200 m³ gas per jaar verbruikt voor koken (ongeveer €140,-), en je overstapt op inductie, dan verbruik je ongeveer 250 kWh extra elektriciteit.

Als je die 250 kWh van je eigen zonnepanelen haalt, bespaar je dus €140,- per jaar.

De investering in inductie verdient zichzelf dan sneller terug.

Veiligheid en gebruiksgemak

Veiligheid is een groot thema, zeker als je kinderen hebt of wat ouder wordt. Gas is open vuur.

Er kan een vlam overslaan, of je kunt je branden aan de hete knoppen. Bovendien blijft de gasleiding bestaan, wat in een verduurzaamd huis soms als een risico wordt gezien. Je kunt er dan voor kiezen om je gasaansluiting af te sluiten. Inductie is anders.

De plaat wordt alleen warm waar de pan staat. De rest van het glas blijft koel.

Als je de pan weghaalt, koelt de plaat direct af. Dit voelt veel veiliger. Ook hoef je nooit meer een gasgeur te ruiken, wat fijn is als je huis heel goed geïsoleerd is (en dus weinig ventilatie heeft). Gebruiksgemak wint vaak van inductie.

Schoonmaken is een droom: je veegt een gemorste saus zo weg van het gladde glas. Bij gas moet je de pits en de roosters vaak poetsen.

Wel is het wennen aan de geluiden. Inductie maakt een zoemend geluid (door de magneten), vooral op lage standen. Dat is even iets anders dan het rustige suizen van een gasvlam.

Een ander voordeel: inductie kan vaak 'bridgen'. Dit betekent dat je een grote braadpan of een grillplaat kunt gebruiken die breder is dan één pit.

De technologie herkent de pan en schakelt automatisch meerdere spoelen in. Handig voor grote stukken vlees van de barbecue.

Keuzehulp: wat past bij jouw situatie?

Om de keuze makkelijker te maken, hebben we het hieronder op een rijtje gezet. Het hangt echt af van je huidige situatie en je toekomstplannen.

De gouden tip: Als je huis al van het gas af is (of gaat) en je hebt zonnepanelen, dan is inductie de logische keuze. Je gebruikt je eigen opgewekte stroom en je stoot geen CO2 uit in huis.

Hier is de keuzehulp: Er is ook een middenweg.

1. Kies voor Inductie als: Je zonnepanelen hebt liggen en je eigen stroom wilt gebruiken. Je huis goed geïsoleerd is (en dus weinig ventilatie nodig heeft). Je van gemak houdt (schoonmaken is makkelijk). Je de veiligheid van geen open vuur belangrijk vindt. Je van plan bent om je gasaansluiting te laten verwijderen.
2. Kies voor Gas als: Je nog geen zonnepanelen hebt en je energiecontract nog vast staat met lage gasprijzen. Je heel intensief kookt (professionele kooktechnieken die moeilijk zijn op inductie). Je huis nog niet van het gas af kan of wil. Je een bestaande gasaansluiting hebt en de kosten voor een nieuwe groepenkast wilt vermijden.

Als je net begint met verduurzamen en je budget beperkt is, kun je kiezen voor een hybride kookplaat. Dit is een combi van gas en inductie (soms 1 of 2 pitten). Dit is geen echte trend meer, maar het kan een tijdelijke oplossing zijn bij de overstap naar gasloos koken op inductie als je nog even moet wachten op je zonnepanelen.

Conclusie: De verduurzamingsslag

Als we kijken naar de toekomst van jouw huis, dan wint inductie het op alle fronten, behalve de directe aanschafprijs als je een meterkast moet upgraden.

De combinatie met zonnepanelen en een warmtepomp maakt inductie de logische keuze voor een energieneutraal huis. Je sluit je huis aan op de toekomst. Gas is op zijn retour.

De prijzen stijgen en de CO2-uitstoot moet omlaag. Hoewel de kookbeleving van gas voor sommigen onovertroffen is, weegt het comfort en de duurzaamheid van inductie vaak zwaarder.

Het is een investering in je huis, je comfort en het milieu.

Twijfel je nog? Doe een test. Leen een portable inductieplaat van een vriend of huur er een voor een weekend. Kook je favoriete maaltijden erop. Voel hoe snel het gaat en hoe makkelijk het schoon te maken is. Misschien ben je na een weekend al om.