Gasverbruik nul: wanneer is het haalbaar zonder warmtepomp?
Stel je voor: je stookt geen druppel gas meer, maar je hebt geen zin in dure, ingewikkelde apparatuur in je tuin of kruipruimte.
Geen warmtepomp die misschien wel wat lawaai maakt en een flinke investering is. Is dat een droom?
Nee, het is heel goed haalbaar. Het draait allemaal om één ding: je huis zo goed isoleren dat de warmte die je produceert, ook gewoon binnenblijft. En dan slim gebruikmaken van de zon en een beetje slim stoken. Dit is het verhaal van een gasverbruik van nul, zonder warmtepomp.
De basis: wat betekent 'gasloos' eigenlijk?
Gasverbruik nul, zonder warmtepomp, betekent simpelweg dat je cv-ketel de deur uit kan en dat je geen aardgasaansluiting meer nodig hebt. Je verwarmt je huis en je water op een andere manier.
De meest logische en goedkope vervanger voor een hr-ketel is dan een hybride ketel op groen gas, of nog beter: een elektrische kookplaat en een slim systeem voor verwarming dat draait op stroom van je eigen dak. Het belangrijkste verschil met een warmtepomp is de manier van verwarmen. Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht of bodem en maakt die warmer.
Dat werkt super efficiënt, maar het vraagt wel een goed geïsoleerd huis met lage temperatuur verwarming (vloerverwarming).
Zonder warmtepomp gaat het vaak om 'gewone' straling of convectie, maar dan op een heel slimme, zuinige manier.
De drie onmisbare stappen naar een gasloze woning
Een huis verwarmen zonder gas en zonder warmtepomp is een kwestie van een driehoek van maatregelen: isoleren, ventileren en een alternatieve warmtebron kiezen. Als je één hoek van de driehoek overslaat, werkt het niet.
Je moet beginnen met het zo min mogelijk verliezen van warmte. Dat is goedkoper dan steeds nieuwe warmte produceren. Laten we de stappen op een rij zetten.
Dit is het fundament van je gasloze bestaan zonder complexe techniek. Begin bij het begin: het dak.
- Isolatie is je beste vriend: Dit is de absolute nummer één. Zonder goede isolatie is elke besparing op je verwarming weggegooid geld. Je begint met de plekken waar de meeste warmte ontsnapt.
- Slime ventilatie: Ventileren is nodig voor frisse lucht, maar je wilt de warmte niet naar buiten blazen. Een WTW-systeem (Warmte Terug Winning) is dan je geheime wapen. Het haalt warmte uit de afvoerlucht en geeft die aan de toevoerlucht.
- Een alternatieve warmtebron: Zonder warmtepomp kies je voor elektrisch. Dit kan een simpele elektrische boiler zijn voor warm water, en infraroodpanelen of een slimme elektrische cv-ketel voor de ruimteverwarming.
Stap 1: De isolatie-boost
Een ongeïsoleerd dak is een gat in je budget van wel €2000 per jaar. Dakisolatie met glaswolplaten van bijvoorbeeld Rockwool of Kingspan kost ongeveer €30 tot €50 per vierkante meter, inclusief materiaal en plaatsing. Voor een doorsnee rijtjeshuis met 40m² dak is dat een investering van €1200 tot €2000. De terugverdientijd?
Zo'n 3 tot 5 jaar. De muren zijn de volgende.
Spouwmuurisolatie is een fluitje van een cent. Via boorgaten wordt er parels van isolatiemateriaal (kunststof of glas) in de spouw geblazen.
Dat kost ongeveer €10 tot €15 per m². Een woning met 60m² spouwmuur is voor €600 tot €900 klaar. De besparing is direct merkbaar; je hebt veel minder koudeval langs de wanden. Ramen en deuren.
Dubbel glas is allang niet meer genoeg. Triple glas (drie lagen) is de standaard voor een gasloze toekomst.
Kozijnen moeten wel geschikt zijn. De kosten voor triple glas liggen rond de €100 tot €150 per m². Dat is prijzig, maar het zorgt voor een aanzienlijke daling van je stookkosten en een veel comfortabeler huis.
De vloer. Kruipruimte isolatie met parels of schuim is een makkelijke klus.
Kosten: ongeveer €25 per m². Als je de vloer van binnenuit moet isoleren (bijvoorbeeld met PIR-platen), ben je meer kwijt, rond de €60 per m². Maar het voorkomt dat je voeten afkoelen en bespaart je een hoop stooklasten.
De alternatieve warmtebronnen: wat werkt er zonder pomp?
Zonder warmtepomp kies je voor elektrisch verwarmen. De meest basale vorm is de elektrische boiler voor warm water.
Een boiler van 100 liter, genoeg voor een gemiddeld huishouden, kost ongeveer €400 tot €700. Hij verbruikt wel stroom, maar als je die stroom van je eigen zonnepanelen haalt, is het gratis. Je moet wel rekening houden met een piek in het stroomverbruik als je doucht.
Voor de ruimteverwarming zijn er een paar opties. De 'ouderwetse' elektrische cv-ketel (ook wel elektrische boiler met doorstroomfunctie) is er al vanaf €800.
Hij is minder efficiënt dan een warmtepomp, maar in een extreem goed geïsoleerd huis (bijna passief) kan hij prima werken. Je moet wel je huidige radiatoren vaak vervangen door grotere exemplaren, omdat hij water op een lagere temperatuur kan leveren dan een gasketel. Een andere, steeds populairdere optie is infraroodverwarming.
Dit zijn geen lawaaierige apparaten, maar stralingspanelen die direct warmte geven aan objecten en personen. Ze hangen aan de muur of het plafond.
Een paneel van 60x60 cm (ca. 400 watt) kost ongeveer €150.
Een infraroodpaneel voelt als een warme zon op een koude dag. Je hoeft de hele ruimte niet op te warmen, alleen jezelf en je directe omgeving.
Je plaatst ze in de ruimtes waar je bent, zoals de woonkamer en de slaapkamer. Ze verwarmen de lucht niet, wat voelt als een zonnetje op je huid. Ideaal voor een hybride situatie: de woonkamer verwarmen met infrarood, de badkamer met een elektrische boiler en radiator. De totaalprijs hangt enorm af van je situatie.
Een kleine, goed geïsoleerde tussenwoning kan voor €3000 tot €5000 gasvrij zijn (inclusief isolatie, boiler en een paar infraroodpanelen). Een groter vrijstaand huis loopt al snel op naar €10.000 tot €15.000, vooral vanwege de extra isolatie en het vermogen dat nodig is voor de verwarming. Benieuwd naar de totale kosten voor een gasloze woning?
Praktische tips voor een soepele overgang
Het is een project, dat geven we toe. Maar met een goede voorbereiding valt het reuze mee. Begin met een energieaudit.
Laat een bedrijf als Energiesprong of een lokale energiecoach kijken wat er nodig is.
Zij maken een plan van aanpak. Dit voorkomt dat je te veel investeert in maatregelen die weinig opleveren.
Zorg dat je zonnepanelen op het dak hebt liggen voordat je de gasaansluiting opzegt. De combinatie van isolatie en zonnepanelen is de sleutel. Met een gemiddeld systeem van 8 tot 10 panelen (ca.
3000-3500 euro) wek je voldoende stroom op voor je elektrische boiler en infraroodpanelen.
Zonder eigen stroom wordt het een dure grap. Denk na over je stroomnet. Als je veel elektrisch gaat verwarmen, kan je hoofdzekering een beperking zijn. Soms is deze 1-fase en moet deze worden verzwaard naar 3-fase (kosten ca. €300 - €500).
Vraag dit na bij je netbeheerder. En tot slot: schakel een goede aannemer in voor de isolatie.
Goed isoleren is kunst. Als er kieren blijven, of als het vocht wordt opgesloten, heb je er later alleen maar last van.
Kies voor gecertificeerde bedrijven en vraag offertes aan bij minimaal drie partijen. Gasverbruik nul zonder warmtepomp is dus zeker geen utopie, zeker wanneer je de rendabele investering van een warmtepomp nog te hoog vindt. Het is een bewuste keuze voor eenvoud, isolatie en slimme elektrische verwarming.
Je bespaart een hoop geld op de aanschaf van een warmtepomp en je bent nog steeds volledig van het gas af. Kijk ook naar deze gratis tips voor gasbesparing. Het is de weg voor de pragmatische huiseigenaar die zijn eigen comfort en portemonnee in de hand wil houden.