Gasloze woning elektriciteitsbehoefte: hoeveel stroom heb je extra nodig?

Je hebt de knoop doorgehakt: je huis wordt gasloos. Geen aardgas meer, maar een warmtepomp die je vloerverwarming of radiatoren verwarmt.

Het voelt als een enorme stap vooruit. Maar dan komt de volgende vraag: hoeveel extra stroom gaat dat eigenlijk kosten? Je oude cv-ketel gebruikte gas, maar de warmtepomp en het koken op inductie draaien op elektriciteit.

Het is een reële zorg. Hoeveel vermogen heb je nodig?

Hoe groot moet je zonnepaneleninstallatie worden? Dit is een stap-voor-stap handleiding om precies uit te rekenen wat jouw gasloze woning gaat vragen aan elektriciteit, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Stap 1: Je huidige verbruik in kaart brengen

Voordat je weet wat je extra nodig hebt, moet je weten wat je nu al verbruikt. Dit is je basis.

Zonder deze cijfers gok je maar wat. Pak je energierekening erbij, of log in op het portal van je energieleverancier.

Je zoekt naar je jaarverbruik in kWh (kilowattuur). Dit getal staat meestal prominent op je jaarafrekening. Je moet het verbruik scheiden.

De meeste huishoudens hebben een verbruik voor elektriciteit (lampen, koelkast, tv, wasmachine) en een apart verbruik voor gas (verwarming, warm water). De gasrekening vertaalt zich vaak naar een aantal kuub gas.

Voor de berekening die we straks maken, zijn beide belangrijk. Stel, je verbruikt nu 3.500 kWh elektriciteit en 1.800 m³ gas per jaar. Dit is een realistisch gemiddelde voor een eengezinswoning. Een veelgemaakte fout is het negeren van de basis.

Neem niet zomaar een schatting, maar pak de echte cijfers. Als je een slimme meter hebt, kun je ook via de app van je netbeheerder (zoals Liander of Enexis) je exacte verbruik per dag of maand inzien.

Dat geeft een nog scherper beeld, vooral als je zonnepanelen hebt. Noteer deze getallen: je huidige elektriciteitsverbruik (in kWh) en je gasverbruik (in m³).

Stap 2: De warmtevraag berekenen uit je gasverbruik

Je gasverbruik zegt direct iets over de hoeveelheid warmte die je huis nodig heeft. Dit is je 'warmtevraag'.

De eenheid voor warmte is gigajoule (GJ), maar we kunnen het makkelijk omrekenen naar kWh, zodat we straks kunnen vergelijken met je stroomverbruik.

De omrekening is simpel: 1 m³ aardgas levert ongeveer 9,7 kWh aan warmte. Dit is een gemiddelde waarde die voor de meeste berekeningen wordt gebruikt. Als je 1.800 m³ gas verbruikt, reken je dit uit: 1.800 x 9,7 = 17.460 kWh.

Dat is de totale hoeveelheid warmte die je huis in een jaar nodig heeft. Dit is een flink getal, maar het zegt nog niets over je elektriciteitsbehoefte. Het is simpelweg de energie die je nu uit gas haalt. Dit getal is de basis voor de volgende stap: de overstap naar een warmtepomp.

Veel mensen vergeten dat dit getal de warmte is voor zowel ruimteverwarming als warm water.

Het is dus het totaal. Een veelgemaakte fout is alleen kijken naar de verwarming, maar het douchen (warm water) is een enorme energievreter.

Zorg dat je dit totaalplaatje scherp hebt. Schrijf het op: je totale warmtevraag in kWh (berekend uit je gasverbruik).

Stap 3: De overstap naar een warmtepomp begrijpen

Een warmtepomp verplaatst warmte, die haalt hij niet uit gas, maar uit de lucht, bodem of het grondwater. Het bijzondere is dat hij veel meer warmte levert dan dat hij aan elektriciteit verbruikt.

Dit noem je de COP (Coefficient of Performance). Een COP van 4 betekent dat je voor elke kWh stroom die je in de warmtepomp stopt, 4 kWh aan warmte terugkrijgt. Dit is het sleutelgetal voor je berekening.

De COP hangt af van het type warmtepomp en de buitentemperatuur. Een lucht-water warmtepomp (de meest voorkomende) heeft bij temperaturen rond het vriespunt een lagere COP dan bij 10 graden.

We rekenen met een gemiddelde COP van 3,5 voor een goed geïsoleerde woning. Dit is een realistisch getal voor de Nederlandse situatie. Een hoogwaardige bodemwarmtepomp kan een COP van 5 halen, maar die is duurder in aanschaf.

Om je extra elektriciteitsbehoefte te berekenen, deel je je warmtevraag door de COP. Pak de 17.460 kWh uit Stap 2.

Deel dit door 3,5. Je komt dan uit op ongeveer 5.000 kWh.

Dit is de elektriciteit die je warmtepomp nodig heeft om je huis te verwarmen en van warm water te voorzien. Dit is je extra verbruik voor warmte. Let op: dit is een schatting. Een koude winter betekent meer verbruik, een milde winter minder.

Pro-tip: Kies een warmtepomp die past bij je isolatieniveau. Een huis met slechte isolatie heeft een lage COP, omdat de warmtepomp harder moet werken. Dit leidt tot hogere stroomkosten en een grotere benodigde zonnepaneleninstallatie.

Stap 4: Het totaalplaatje: koken en andere verplaatsingen

Naast de warmtepomp verplaatsen we nog meer van gas naar elektriciteit. De belangrijkste is het koken.

Veel mensen stappen over op inductie. Inductie is heerlijk snel en efficiënt, maar het verbruik is anders dan bij gas. Een gemiddeld huishouden kookt ongeveer 150 tot 200 uur per jaar.

Een inductiekookplaat verbruikt ongeveer 200-300 kWh per jaar, afhankelijk van hoe vaak je kookt en welke pannen je gebruikt. Laten we uitgaan van 250 kWh extra voor het koken.

Dit is een forse schatting, maar het is beter om iets te overdrijven dan te kort te schieten.

Daarnaast is er nog de warmtepompboiler voor warm water, als je die los van de warmtepomp gebruikt. De meeste moderne warmtepompen integreren dit al. Houd voor de zekerheid rekening met een kleine marge voor andere verplaatsingen, zoals een elektrische boiler voor de badkamer. De fout die veel mensen maken is het vergeten van deze extra's.

Ze rekenen alleen de warmtepomp, maar vergeten dat koken op inductie ook stroom trekt. Tel de extra 250 kWh bij de 5.000 kWh van de warmtepomp op.

Je totale extra verbruik komt dan uit op 5.250 kWh per jaar. Dit is het bedrag dat je extra moet opwekken met zonnepanelen of moet inkopen bij je energieleverancier. Zet de getallen op een rij:

• Extra verbruik warmtepomp: 5.000 kWh
• Extra verbruik koken: 250 kWh
• Totaal extra verbruik gasloos: 5.250 kWh

Stap 5: Je benodigde zonnepanelen installatie berekenen

Nu je weet hoeveel extra stroom je nodig hebt, is het tijd om te kijken hoeveel zonnepanelen je moet installeren.

De opbrengst van zonnepanelen hangt af van het vermogen (in Wattpiek, Wp) en de ligging. Een standaard zonnepaneel van 400 Wp levert in Nederland gemiddeld 360 kWh per jaar op (afhankelijk van de hellingshoek en schaduw). Dit is een realistisch gemiddelde voor een goed georiënteerd dak. Om de 5.250 kWh extra op te wekken, deel je dit door de opbrengst per paneel.

5.250 kWh / 360 kWh = ongeveer 15 panelen. Dit is een indicatie.

Als je een kleinere paneelopbrengst hebt (bijvoorbeeld door schaduw), heb je meer panelen nodig.

Als je een zeer efficiënte installatie hebt (zoals SunPower of LG), heb je er misschien minder nodig. Houd rekening met een marge van 10-15% voor inefficiënties. Een veelgemaakte fout is te weinig panelen nemen.

De stroom die je nu extra verbruikt voor de warmtepomp is het hele jaar door nodig, maar de zonnepanelen leveren vooral in de zomer veel. In de winter leveren ze minder, terwijl je warmtepomp dan het hardst werkt.

Je moet dus genoeg panelen hebben om je jaarverbruik te dekken, niet alleen je zomerproductie. Een installatie van 15 panelen (6.000 Wp) kost ongeveer € 6.000 - € 7.500, inclusief installatie en omvormer. De keuze van de omvormer is hier cruciaal.

Kies een omvormer die past bij het totale vermogen van je panelen.

Een 5-kW omvormer is voor 15 panelen vaak voldoende. Let op dat je omvormer voldoende capaciteit heeft voor piekproductie.

Een te kleine omvormer beperkt je opbrengst op zonnige dagen. Dit is een detail, maar het scheelt je honderden kWh per jaar.

Stap 6: Je elektriciteitsbehoefte verifiëren en finetunen

Je hebt nu een schatting. Maar voordat je de knoop doorhakt, moet je dit verifiëren.

De praktijk kan afwijken van de theorie. Check je huidige groepenkast.

Heb je een 1-fase of 3-fase aansluiting? Een warmtepomp trekt veel vermogen. Een 3-fase aansluiting is vaak nodig voor grotere warmtepompen (zoals die van Vaillant of Daikin) om te voorkomen dat je hoofdzekering springt.

• Stap 1: Is je huidige elektriciteitsverbruik (excl. gas) correct? (bijv. 3.500 kWh)
• Stap 2: Is je warmtevraag uit gas berekend? (1.800 m³ = 17.460 kWh)
• Stap 3: Is de COP van je warmtepomp realistisch? (neem 3,5 als basis)
• Stap 4: Zijn extra's als koken meegerekend? (min. 250 kWh)
• Stap 5: Zijn je zonnepanelen groot genoeg? (min. 15 panelen voor 5.250 kWh)
• Stap 6: Is je groepenkast geschikt? (check 1-fase of 3-fase)

Dit kost ongeveer € 300 - € 500 om te laten verzwaarden. Gebruik de volgende checklist om je berekening te controleren:

Twijfel je nog? Vraag een energiecoach of een lokale installateur om een scan. Zij kunnen met specifieke software (zoals PVGIS) een nauwkeurigere opbrengst berekenen voor jouw dak. Dit voorkomt dat je te veel investeert in panelen of juist te weinig.

Stap 7: De investering en terugverdientijd

De extra elektriciteitsbehoefte vertaalt zich in een investering. Een warmtepomp kost tussen de € 5.000 en € 12.000, afhankelijk van type en grootte.

De zonnepanelen (15 stuks) kosten ongeveer € 6.500. De totale investering voor deze stap is dus fors.

Maar je bent wel van het gas af en je maandlasten veranderen. De terugverdientijd hangt af van de gasprijs en stroomprijs. Stel, gas kost € 1,50 per m³ en stroom € 0,40 per kWh. Je oude gasrekening was € 2.700 (1.800 m³).

Je nieuwe stroomverbruik voor warmte is 5.000 kWh, wat € 2.000 kost.

Je bespaart dus € 700 op energiekosten per jaar, plus je hebt geen vastrecht gas meer (ongeveer € 150 per jaar) na het beëindigen van je gasaansluiting. Een veelgemaakte fout is het vergeten van de salderingsregeling. Tot 2025 mag je je opgewekte stroom salderen.

Dit betekent dat je de stroom die je opwekt en direct gebruikt (of teruglevert) aftrekt van je energiebelasting. Dit maakt de investering in zonnepanelen zeer aantrekkelijk.

Na 2025 verandert dit, maar de basisprincipes blijven: zelf opwekken is goedkoper dan inkopen.

Het totaalplaatje:

• Investering: Warmtepomp (€ 8.000) + Zonnepanelen (€ 6.500) = € 14.500.
• Subsidie: ISDE subsidie op warmtepomp (tot € 2.500) en zonnepanelen (geen, maar btw-teruggave mogelijk).
• Netto investering: Rond de € 12.000.
• Terugverdientijd: Afhankelijk van je verbruik en tarieven, vaak 8-10 jaar.

Conclusie: Je bent er klaar voor

Je weet nu dat een gasloze woning ongeveer 5.000 tot 6.000 kWh extra elektriciteit vraagt, afhankelijk van je huis en warmtepomp.

Dit is een flinke hap uit je energiebehoefte, maar met een slimme installatie van zonnepanelen kun je dit grotendeels zelf opwekken. Het is een kwestie van goed rekenen en de juiste materialen kiezen. Je bent geen specialist nodig om de basis te begrijpen.

De sleutel tot succes is isolatie. Hoe beter je huis geïsoleerd is, hoe lager je warmtevraag, en hoe kleiner je warmtepomp en zonnepaneleninstallatie kunnen zijn.

Begin daar altijd mee. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis is als een emmer water dichten met een vinger: het werkt, maar het is inefficiënt en duur.

Met deze stappen en getallen kun je een goede offerte aanvragen bij installateurs. Je weet nu wat je moet vragen en wat realistische getallen zijn. Ga ervoor, volg ons stappenplan om van het gas af te gaan en geniet van je comfortabele woning.