Gasloos koken: inductie of keramisch?

Je keuken verbouwen en van het gas af? Dat is een flinke stap.

Vooral als je net zonnepanelen op je dak hebt liggen of een warmtepomp overweegt, komt die gasloze kookplaat als een logische volgende stap. De keuze valt dan meestal tussen twee opties: inductie of keramisch. Beiden zijn elektrisch, stoppen direct met warmten zodra je de pan weghaalt, en zijn een stuk veiliger dan gas.

Maar ze voelen totaal anders aan. De een is razendsnel, de ander doet het rustig aan.

Wat past er nu echt bij jouw manier van koken en jouw verduurzaamde huis?

Waarom eigenlijk gasloos koken?

De wereld om je heen verandert. Steeds meer gemeentes verbieden nieuwe gasaansluitingen en bestaande huizen moeten van het gas af om de CO2-uitstoot te verminderen.

Jouw warmtepomp of zonneboiler zorgt voor warm water en verwarming, dus waarom zou je nog een gasfornuis in de keuken houden? Het is een logische stap om ook voor koken over te stappen op elektriciteit. Als je zonnepanelen op je dak hebt, kun je de energie die je opwekt direct gebruiken om je eten te koken. Zo verbruik je minder stroom van het net en verdien je je investering sneller terug.

Een bijkomend voordeel is de luchtkwaliteit in je keuken. Bij gasverbranding komen stikstofdioxide en fijnstof vrij.

Zonder gasfornuis heb je die hinderlijke bijproducten niet in huis. Je keuken blijft schoner, je ademt schoner lucht in en je hebt geen kookluchtjes die door je huis blijven hangen.

Bovendien is elektrisch koken stiller. Geen geruis van de afzuigkap die harder moet werken om de gaslucht af te zuigen.

Hoe werkt inductie en keramisch?

Om de juiste keuze te maken, helpt het om te weten wat er onder die glasplaat gebeurt.

Beide technieken zijn elektrisch, maar ze verwarmen op een compleet andere manier. Dat bepaalt je kooksnelheid en je energieverbruik.

Inductie werkt met magnetisme. De kookplaat zorgt voor een wisselend magnetisch veld. Dat veld gaat alleen aan als er een pan op staat die magnetisch is (dus met een ijzeren bodem). De pan zelf wordt direct heet, niet de plaat.

Inductie: de sprinter

Dat is het gave eraan. Binnen no-time heb je water aan de kook.

Een pan water van 20 graden naar 100 graden brengen? Dat doet een goede inductieplaat in 4 tot 5 minuten, terwijl een gasfornuis daar soms 8 minuten over doet. Je regelt de temperatuur ook extreem precies.

Zet je de knop op 4? Dan blijft het water netjes borrelen zonder over te koken.

Zet je hem uit? Dan is de pan meteen koud.

Keramisch: de vertrouwde warmte

Een keramische plaat ziet eruit als glas en er gloeit een straler onder. Die straler verwarmt het glas, en het glas verwarmt weer jouw pan. Het werkt hetzelfde als de ouderwetse elektrische kookplaat met rode spiralen, maar dan mooier weggewerkt onder een glasplaat.

De plaat heeft tijd nodig om op te warmen. Als je de knop aanzet, duurt het even voordat je warmte voelt.

En als je de pan weghaalt, blijft het glas nog lang nazweten.

Dat is handig om nog even een sausje warm te houden, maar het kost ook extra energie en het kan brandgevaarlijk zijn als je het vergeet.

Even een feitje: een inductieplaat is ongeveer 85-90% efficiënt. Bij keramisch en gas ligt dat rond de 50-60%. Dat betekent dat je bij inductie veel minder stroom verbruikt om hetzelfde te koken. Je zonnepanelen worden dus een stuk effectiever gebruikt.

Wat kosten ze en welke soorten zijn er?

De prijs is vaak de doorslaggevende factor. Inductie is technisch ingewikkelder en dus duurder wanneer je een nieuwe kookplaat gaat uitzoeken.

Keramisch zit daar vaak tussenin. Vergeet niet dat je soms ook je gasaansluiting moet laten verwijderen, wat een eenmalige kostenpost is van zo'n €250 tot €500.

Prijzen en modellen op een rij

• Standaard keramische plaat (4 pitten): Vanaf €400 tot €700. Vaak met simpele aanraakbediening. Goedkoper in aanschaf, maar verbruikt meer stroom.
• Standaard inductieplaat (4 pitten): Vanaf €600 tot €1000. Dit is de meest gekozen optie. Snel, zuinig en veilig.
• Combi- of flex-inductie (Brugmodel): Vanaf €1200 tot €1800. Hierbij kun je twee losse zones samenvoegen tot één grote voor een wokpan of grote schotel. Super handig als je graag kookt met grote pannen.
• Volledig geïntegreerde inductie (met afzuiging): Vanaf €2000 tot €3500. Dit is een plaat waarbij de afzuiging erin verwerkt zit (zoals een Bora of Siemens iQ700). Ideaal als je je keuken strak wilt houden en geen afzuigkap boven het fornuis wilt.

Hieronder een overzicht van wat je ongeveer kwijt bent voor een nieuwe kookplaat inclusief installatie. Let bij de overstap van gas naar inductie ook op het benodigde vermogen. Een standaard inductieplaat heeft een kookgroep van 2x 230V (fase 2) nodig.

Als je zonnepanelen en een warmtepomp hebt, is de kans groot dat je al 3 fasen in huis hebt. Dat is fijn, want dan kun je zonder problemen een krachtige inductieplaat aansluiten. Een elektricien kan dit snel voor je nakijken.

De praktische kant: wat werkt het best voor jou?

Het gaat niet alleen om techniek en geld. Hoe voelt het om erop te koken?

Dat is net zo belangrijk. Vooral als je gewend bent aan gas, kan de overstap even wennen zijn. We zetten de grootste verschillen op een rij.

• Snelheid: Inductie wint met overmacht. Als je 's ochtends haast hebt en snel water voor je koffie wilt koken, is inductie je beste vriend.
• Bediening: Bij keramisch werkt het vaak met draaiknoppen, net als bij gas. Bij inductie is het meestal aanraakgevoelige schuifregelaars. Dat is modern, maar soms even wennen. Er zijn ook modellen met draaiknoppen.
• Pannen: Bij inductie heb je pannen nodig met een vlakke, magnetische bodem (vaak roestvrijstaal of gietijzer). Test je huidige pannen: blijven ze plakken aan een magneet? Dan werken ze op inductie. Bij keramisch werkt bijna elke pan, zolang de bodem plat en stabiel is.
• Veiligheid: Inductie is het veiligst. De plaat wordt alleen warm door de pan. Keramisch blijft lang warm. Als je kinderen hebt of snel iets vergeet, is inductie een geruststellende gedachte.

Een tip voor wie net de overstap maakt: kook eerst even rustig.

Probeer hoe het voelt om een pan te verplaatsen of een sausje te laten sudderen op een lage stand. Het is even een andere gewoonte, maar de meeste mensen zijn na een week al om.

Praktische tips voor je keuze

Je staat op het punt om een beslissing te nemen. Hier nog een paar concrete tips om je keuze makkelijker te maken.

Denk niet alleen aan vandaag, maar ook aan hoe je over 5 jaar wilt koken.

1. Check je groepenkast: Bel even met een elektricien. Heeft je huis voldoende vermogen voor inductie? Als je al een warmtepomp en zonnepanelen hebt, is de kans groot dat je al een 3-fasen aansluiting hebt. Dat scheelt kosten.
2. Verkoop je gasfornuis: Als je overstapt, lever je je oude fornuis in bij de gemeente of een kringloopwinkel. Soms kun je het ook via Marktplaats verkopen. Zo verdien je nog iets terug.
3. Denk aan je pannen: Als je net een dure set pannen hebt gekocht die niet magnetisch zijn, is het zuur om die allemaal te vervangen. Een nieuwe set inductiepannen kost al snel €200 tot €400. Houd daar rekening mee in je budget.
4. Kies de juiste maat: Meet je keukenlade goed op. Een standaard inductieplaat is 60 cm breed, maar er zijn ook smaller (30 cm) of breder (80 of 90 cm) modellen. Zorg dat je niet voor verassingen komt te staan.
5. Let op de afzuiging: Als je overstapt van gas naar inductie, verandert je luchtstroom. Een krachtige afzuigkap is vaak nog steeds nodig voor geurtjes en vet, maar omdat je geen verbrandingsgassen afvoert, werkt het net iets anders. Een plafondunit of een kookplaat met afzuiging kan een oplossing zijn.

Uiteindelijk is de keuze persoonlijk. Hou je van snelheid en precisie, en wil je het maximale uit je zonnepanelen halen? Ga dan voor inductie.

Wil je het liever wat rustiger aan doen en minder investeren in nieuwe pannen? Dan is keramisch nog steeds een prima optie. Beide manieren brengen je weg van het gas en helpen je om je huis energieneutraal te maken.