Energiezuinige wasmachine instellen: bespaar op elke was

Je wasmachine draait overuren. In een gemiddeld huishouden gaat die trommel zo’n 150 keer per jaar rond.

En elke keer dat je op die startknop drukt, zuigt je apparaat energie uit je stopcontact. Met een beetje peil je zo’n 150 tot 200 kWh per jaar weg, afhankelijk van hoe oud en hoe zuinig je machine is. Dat is op een energierekening die al flink is opgelopen door de hoge tarieven.

Gelukkig hoef je niet meteen een nieuwe wasmachine te kopen om te besparen.

Met een paar slimme instellingen en een beetje kennis kun je je verbruik makkelijk met 20 tot 30 procent verlagen. Dat scheelt zo’n €40 tot €60 per jaar. En dat terwijl je kleding net zo schoon uit de trommel komt. Laten we eens kijken hoe je dat doet.

De basis: wat is een energiezuinige wasmachine?

Een energiezuinige wasmachine is in feite een apparaat dat slim omgaat met twee dingen: water en warmte. De motor is vaak een borstelloze DC-motor, die stiller is en minder slijtage heeft.

Het belangrijkste is het energieverbruik per wasbeurt. Dat zie je terug op het energielabel. Sinds 2021 werken we met labels van A (meest zuinig) tot G.

Een oude machine (label D of lager) verbruikt al snel 1 kWh per was op 40 graden.

Een nieuwe A-machine doet dat voor 0,4 kWh. Het verschil is enorm. De techniek erachter is simpel.

De machine verwarmt het water. Dat verwarmen kost 90% van de energie die een wasmachine verbruikt.

Een zuinige machine heeft dus een betere isolatie en een efficiënter verwarmingselement.

Soms een warmtepompboiler, zoals in een Miele W1 of Siemens iQ500. Die onttrekt warmte aan de lucht en gebruikt die om het water te verwarmen. Dat scheelt tot 60% energie vergeleken met een standaard weerstand. Ook het gewicht van de trommel en het type kogellagers spelen een rol, maar dat is minder relevant voor jouw directe besparing.

De kern: hoe stel je je wasmachine slim in?

Je hoeft geen technicus te zijn om je wasmachine efficiënter te gebruiken.

De kunst is om te weten wat elke knop doet en welke combinatie het beste werkt voor jouw situatie. De meeste energie gaat verloren aan het verwarmen van water. Dus, hoe kouder, hoe beter. De meeste moderne wasmiddelen zijn ontwikkeld om al bij 20 of 30 graden goed te werken.

Ze bevatten enzymen die vet en eiwitten afbreken zonder dat je ze hoeft te koken. De temperatuur is dus je belangrijkste knop.

Kies je voor 30 graden in plaats van 40, dan bespaar je al snel 30-40% op dat wasje.

Een was op 20 graden (koud water) is nog zuiniger, maar let op: wasbare luiers of bepaalde sportkleding hebben soms een warmer programma nodig om hygiënisch schoon te worden. De trommelbelading is de tweede factor. Een volle trommel (maar niet overvol) is efficiënter.

De motor en pomp moeten dan maar één keer het water verplaatsen en verwarmen. Vul je machine voor 50%?

Dan verbruik je bijna evenveel energie als voor een volle lading. Een derde belangrijke knop is de toerentallen. 1200 toeren is voor veel katoen prima, maar voor fijne was of synthetisch is 800 toeren vaak voldoende.

Minder toeren betekent minder slijtage aan je kleding en een kortere droogtijd als je de was in de droger doet.

Dat scheelt weer energie. Sommige machines hebben een ‘Eco’-stand.

Die stand verlengt de wasduur soms, maar gebruikt minder water en verwarmt het water langzamer en efficiënter.

Voor dagelijks gebruik is dat een prima keuze.

De juiste modellen en prijzen voor jouw huis

Als je een oude wasmachine hebt (ouder dan 10 jaar), is de overstap naar een nieuw model de grootste besparing die je kunt maken.

Een machine uit 2010 verbruikt al snel 200 kWh per jaar. Door zelf het verbruik per apparaat te meten, zie je direct dat een nieuwe A-label machine dit al voor 100 kWh doet.

• Budget (€400 - €600): Merken zoals Beko of Whirlpool bieden modellen met energielabel B of soms A. Voorbeeld: Beko WTV 7736 XS0. Dit is een eenvoudige, betrouwbare machine met een warmtepomp (als je voor een warmtepompmodel gaat). Het verbruik ligt rond de 120 kWh per jaar. Ideaal als je een beperkt budget hebt maar wel direct wilt besparen op je energierekening.
• Middenklasse (€600 - €900): Dit is de sweet spot voor veel huishoudens. Denk aan de Samsung WW90T634DLH/S3 of de Bosch WAN28256NL. Beide hebben energielabel A en verbruiken zo’n 95-110 kWh per jaar. Ze hebben vaak een stille motor, een snelle ‘Eco’-stand en goede wasresultaten. Dit is een degelijke investering die lang meegaat.
• Premium (€900 - €1500+): Hier vind je de topmodellen van Miele (W1 serie) en Siemens (iQ500). Deze machines hebben vaak een warmtepomp (energielabel A+++) of een zeer geavanceerde motor. Het verbruik kan zakken naar 70-80 kWh per jaar. De Miele W1 T1 bijvoorbeeld, met een prijs vanaf €1200, is gebouwd voor 20 jaar en heeft een automatische dosering (TwinDos) die voorkomt dat je te veel wasmiddel gebruikt. Dat bespaart ook nog eens op wasmiddelkosten.

De investering verdien je terug in 5 tot 7 jaar, afhankelijk van je gebruik. De markt is vol met opties, maar we richten ons op de beste prijs-kwaliteit voor een huishouden dat wil verduurzamen. Een andere optie is een refurbished of tweedehands machine. Let dan goed op het energielabel en de leeftijd.

Een 2 jaar oude machine met label A is een betere deal dan een gloednieuwe met label D.

Vraag altijd naar de kilometerstand van de trommel.

Praktische tips voor elke was

Om het je makkelijk te maken, hier een checklist die je direct kunt toepassen. Dit zijn de kleine aanpassingen die een groot verschil maken.

Met deze stappen verlaag je niet alleen je energierekening, maar verleng je ook de levensduur van je wasmachine.

1. Was op lage temperaturen. Probeer eens 30 graden in plaats van 40. Voor dagelijkse was (overhemden, t-shirts, jeans) is dat vaak genoeg. Gebruik een wasmiddel geschikt voor koude was.
2. Gebruik de juiste hoeveelheid wasmiddel. Te veel middel zorgt voor extra spoelcycli en slijtage aan de machine. Gebruik de doseerhulpjes op de dop. Voor een standaard lading (4-5 kg) is 30-40 ml vloeibaar middel vaak voldoende.
3. Vul de trommel volledig, maar niet te vol. Een volle trommel is efficiënter. Stop je vinger erbij: als je nog ruimte over hebt voor een vinger tussen de was en de bovenkant van de trommel, is het goed. Overvolle machines belasten de motor en gebruiken meer water.
4. Gebruik de Eco-stand. Die stand is er niet voor niets. Hij kan de wasduur verlengen (soms tot 3 uur), maar hij verlaagt het energieverbruik aanzienlijk door het water slimmer te verwarmen.
5. Laat de was niet te lang in de machine zitten. Haal de was er direct na het programma uit. Vochtige was in een gesloten trommel kan gaan schimmelen en ruiken. Dan moet je opnieuw wassen. Dat is zonde van de energie.
6. Gebruik de ‘EcoBubble’ of ‘AquaSteam’ functie. Als je machine die heeft. Het mengt het wasmiddel met water en lucht voordat het de trommel in gaat. Zo wordt het wasmiddel beter verdeeld en kan het sneller werken op lagere temperaturen.
7. Check je waterhardheid. In gebieden met hard water (veel kalk) werkt wasmiddel minder efficiënt. Een waterontharder (vanaf €300) kan helpen, maar voor de wasmachine zelf kun je ook een speciaal ontkalkingstablet gebruiken eens per maand. Dit voorkomt kalkaanslag op de verwarmingselementen, waardoor de machine efficiënter blijft werken.

Het is een kleine moeite, maar het resultaat telt. En als je dan toch bezig bent met verduurzamen, denk dan ook aan de rest van je huishouden. Goede isolatie zorgt ervoor dat de warmte in huis blijft, waardoor je minder hoeft te stoken.

En zonnepanelen op je dak leveren de stroom die je wasmachine nodig heeft. Zo maak je je huis stap voor stap energiezuiniger.

Wasmachine en je totale energieplaatje

Een wasmachine is maar een klein onderdeel van je totale energieverbruik. In een gemiddeld Nederlands huis gaat zo’n 15% van de stroom naar witgoed.

De grootste slokken zijn de verwarming (warmtepomp of cv-ketel) en de boiler. Toch telt elke besparing. Als je 100 kWh per jaar bespaart op je was, en je hebt zonnepanelen op je dak (gemiddeld 10 panelen, 3000 Wp), dan lever je die stroom zelf op.

Dat betekent dat je wasmachine feitelijk gratis draait op zonnestroom. En als je de was ophangt in plaats van in de droger te stoppen, bespaar je nog eens 150-200 kWh per jaar extra.

Denk ook aan de warmtepompboiler voor je sanitair warm water. Als je een warmtepomp hebt (zoals een Daikin of Mitsubishi), kun je die combineren met een boiler die de overtollige warmte gebruikt. Sommige wasmachines kunnen hierop aangesloten worden (via een warm water aansluiting). Dat is wel een investering (vanaf €1500 voor de boiler inclusief installatie), maar het haalt de energie voor het wassen uit je woningverwarming.

Dat is pas écht duurzaam. De keuze voor een wasmachine hangt dus af van je totale situatie.

Heb je goede isolatie en zonnepanelen? Dan kun je kiezen voor een machine met een warmtepomp, die weliswaar duurder is in aanschaf (€900-€1500), maar zeer zuinig is en perfect samenwerkt met je zonne-energie. Heb je nog oude ramen en geen panelen?

Dan is een simpele, energiezuinige machine (label A) met een lage aanschafprijs (€500-€600) een verstandigere keuze, zeker in combinatie met een slimme stekker met energiemeter.

Je bespaart immers op de energierekening zonder dat je eerst duizenden euro’s moet investeren in isolatie. Door je wasmachine slim te gebruiken en je slimme meter te leren lezen, draag je direct bij aan een lager energieverbruik. En dat is precies wat je wilt als je je huis wilt verduurzamen.

Stap voor stap, zonder gedoe, maar met resultaat. Dus, de volgende keer dat je een wasje draait, kijk dan even naar de temperatuurknop.

Zet hem op 30 graden, kies de Eco-stand en vul de trommel goed. Je portemonnee en het milieu zullen je dankbaar zijn.