Energielabel A+++ nieuwbouw: wat is de standaard?

Een energielabel A+++ voor een nieuwbouwhuis, dat klinkt als de absolute top, nietwaar? Je denkt misschien: "Perfect, ik hoef nergens meer aan te denken." En dat is ook zo, voor een groot deel.

Maar wat betekent dat label nou echt? Is het een garantie voor een energierekening van nul euro? En wat als je oude huis een schamele E-label heeft?

Dit is je gids door het woud van cijfers en letters, zodat je precies snapt wat er speelt.

We gaan het hebben over wat er in de muren zit, op het dak ligt en onder de grond verstopt zit.

Wat betekent dat A+++ label eigenlijk?

Laten we bij het begin beginnen. Het energielabel voor woningen loopt van A (het allerbeste) tot en met G (de grootste energieverslinder).

Vroeger had je A++, A+ en A. Tegenwoordig is het een stuk simpeler: een woning met het allernieuwste, strengste energielabel mag zich A+++ noemen.

Dit is de labelklasse die vanaf 2024 de norm is voor alle nieuwe huizen die gebouwd worden. Het is dus niet zomaar een sticker; het is een wettelijke eis voor nieuwbouwprojecten. Een A+++ label betekent dat de woning bijna geen externe energie meer nodig heeft voor verwarming, koeling en warm water.

De energiebehoefte is extreem laag, vaak lager dan 25 kWh per vierkante meter per jaar. Om dat te bereiken, zijn bouwers verplicht om te voldoen aan de BENG-normen (Bijna Energieneutrale Gebouwen).

Dat klinkt ingewikkeld, maar het komt neer op drie pijlers: een supergoede isolatie, een zeer efficiënt ventilatiesysteem en slimme opwekking van energie met zonnepanelen. De '+++' is dus echt een kwaliteitsstempel. Het laat zien dat het huis is gebouwd met materialen en technieken die nu het beste op de markt zijn. Denk aan driedubbel glas met een speciale coating, isolatie die veel dikker is dan vroeger en een warmtepomp die standaard in het basispakket zit. Het is de nieuwe standaard, de basis die je van een modern huis mag verwachten.

De drie pijlers van A+++: je huis als een warme jas

Een A+++ huis is als een thermosfles: alles wat je erin stopt (warmte of kou) blijft daar zo lang mogelijk bewaard.

De eerste en belangrijkste pijler is isolatie. Dit is de onzichtbare held van je woning.

De muren, het dak en de vloer zijn veel dikker gevuld met isolatiemateriaal dan bij een oudere woning. Vaak wordt er gebruikgemaakt van materialen als PIR-platen of EPS-parels, die een extreem hoge isolatiewaarde hebben. De koude buitenlucht heeft geen schijn van kans om binnen te komen en de warmte van binnen niet om te ontsnappen. De tweede pijler is het glas en de kozijnen.

Waar je vroeger genoegen nam met dubbel glas, is bij A+++ standaard driedubbel glas de norm.

Dit bestaat uit drie glasplaten met daartussen een of meerdere gasvullingen (meestal argon of krypton). De randen van het glas zijn voorzien van een speciale coating die de warmte binnenhoudt in de winter en buitenhoudt in de zomer. Dit zorgt ervoor dat de ramen geen koudebrug meer vormen.

Je voelt geen tocht meer langs het raam en de ramen condenseren bijna nooit meer. De derde pijler is het ventilatiesysteem.

Een goed geïsoleerd huis moet 'ademen' om vocht en schimmel te voorkomen.

Daarom is er een WTW-systeem (Warmte Terug Win) standaard aanwezig. Dit systeem zuigt de warme, vervuilde lucht uit je huis (badkamer, toilet) en geeft die warmte af aan de frisse lucht die van buiten komt. De frisse lucht komt zo verwarmd je huis binnen.

Je verliest geen warmte, maar je hebt wel een constant frisse luchtvochtigheid. Het voelt aan als een frisse wind zonder dat je het koud krijgt.

De energierekening: wat scheelt het nou echt?

Het grote voordeel van een A+++ woning is de lage energierekening. Omdat de woning zo goed geïsoleerd is en de warmtepomp de boel efficiënt verwarmt, is de energievraag minimaal.

Veel eigenaren van een A+++ woning hebben een energierekening van minder dan €50 per maand. Dat is inclusief koken en de wasdroger. In sommige gevallen, als je genoeg zonnepanelen hebt en een elektrische auto laadt via je eigen stroom, kun je zelfs een energierekening van €0 hebben.

Je bent dan je eigen energieleverancier. De warmtepomp is hierin de sleutel.

In plaats van gas te verbranden, haalt deze installatie warmte uit de lucht of de bodem.

Voor elke kilowatt (kWh) elektriciteit die hij verbruikt, levert hij 4 tot 5 kWh warmte op. Dat is een rendement van 400-500%. Zelfs als de stroomprijs stijgt, blijft dit een extreem goedkope manier van verwarmen. Bovendien is je huis in de zomer met hetzelfde systeem te koelen, wat een hoop geeft op steeds warmer wordende dagen.

De combinatie met zonnepanelen is essentieel. Een gemiddeld A+++ huis heeft ongeveer 8 tot 12 zonnepanelen op het dak liggen.

De kosten: wat kost een A+++ woning?

Dit is genoeg om de warmtepomp en je normale stroomverbruik te dekken. Je wekt je eigen stroom op en gebruikt die direct. Dit heet salderen. Zolang de salderingsregeling bestaat, mag je de opgewekte stroom aftrekken van de stroom die je van het net haalt.

Dit maakt de energierekening extreem laag. De prijs van een A+++ woning hangt af van de locatie, de grootte en de specifieke afwerking.

Over het algemeen liggen de aanschafkosten voor een nieuwbouwwoning met dit label ongeveer 5% tot 10% hoger dan een vergelijkbare woning die minder streng is gebouwd. Een rijtjeshuis van 120 m² dat voldoet aan A+++ kost vaak tussen de €350.000 en €450.000, afhankelijk van de regio en het advies van een goede makelaar. De investering in de isolatie, het glas en de warmtepomp zit in de basisprijs verwerkt.

Voor bestaande bouw is het een ander verhaal. Er is namelijk een groot verschil in aanpak bij verduurzaming; een huis van 20 jaar oud naar A+++ upgraden is een enorme investering.

De kosten voor isolatie (spouwmuur, vloer, dak), het vervangen van alle ramen door driedubbel glas (€10.000 - €20.000) en het installeren van een lucht-water warmtepomp (€15.000 - €25.000 inclusief installatie) kunnen oplopen tot €40.000 - €60.000. Dit is vaak duurder dan de waardevermeerdering van het huis, tenzij je de woning heel lang zelf bewoont en de energiebesparing meerekent. Subsidies kunnen hierbij helpen.

De Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) geeft een flinke tegemoetkoming voor warmtepompen en isolatie. Zo kun je vaak een paar duizend euro terugkrijgen.

Ook de BTW op de arbeidskosten voor isolatie en zonnepanelen is verlaagd.

Het is slim om dit mee te nemen in je berekening. De terugverdientijd voor een bestaande woning ligt vaak op 10-15 jaar, afhankelijk van je huidige energieverbruik.

Varianten en modellen: wat kies je?

Als je een nieuwbouwhuis koopt, is A+++ de standaard. Je hoeft niet te kiezen voor extra isolatie; die zit er al standaard in.

Waar je wel over na kunt denken, is de keuze voor het type warmtepomp.

De meest voorkomende is de lucht-water warmtepomp. Deze haalt warmte uit de buitenlucht. Hij ziet eruit als een airco-unit en staat vaak naast het huis.

Dit is de goedkoopste optie en werkt prima in Nederlandse klimaat. Een andere optie is de hybride warmtepomp

Die werkt samen met een hr-ketel. Dit zie je vaker in bestaande bouw die wordt verduurzaamd. In een A+++ woning is dit zeldzaam; die is zo goed geïsoleerd dat een hr-ketel eigenlijk overbodig is. De hybride pomp doet het grootste deel van het werk, de ketel springt bij als het echt vriest.