All-electric woning maken: wat zijn de stappen?

Een all-electric woning: het klinkt als een droom, toch? Geen gasaansluiting meer, geen onverwachte rekeningen vanuit het niets.

Alles loopt op stroom. Je eigen energie opwekken met zonnepanelen en die stroom slim gebruiken via een warmtepomp. Het is de manier om je huis comfortabel en toekomstbestendig te maken. Maar hoe begin je?

Waar moet je aan denken? Dit is je stappenplan. Geen ingewikkelde theorie, maar een praktische gids die je bij de hand neemt. Laten we beginnen.

Stap 1: De basis op orde - isolatie en kierdichting

Voordat je ook maar nadenkt over een warmtepomp of zonnepanelen, moet je huis een warme jas aan.

Een all-electric woning zonder goede isolatie is als een vergiet vullen met water: je verliest constant warmte en dat kost je handenvol geld. Je begint dus bij de schil van je huis. Dit is de meest cruciale stap en de return on investment is hier het hoogst. Laten we beginnen met het dak.

Als je een zolderruimte hebt die je niet gebruikt, is 10-12 centimeter PUR-schuim of PIR-platen spuiten een goede eerste stap. Dit brengt je dakisolatie direct naar Rc-waarde 4,5 of hoger.

Heb je al isolatie? Laat dan een energiecoach langskomen met een warmtecamera.

Zo’n camera laat in één oogopslag zien waar de koudebruggen zitten. Dat zijn vaak plekken waar isolatie ontbreekt of koude lucht naar binnen waait. Kosten? Reken voor dakisolatie ongeveer €30-€50 per m², inclusief arbeid.

Een warmtecamera scan kost vaak niets via de gemeente of een energielokaal. Vervolgens de muren.

Spouwmuurisolatie is hier de grote winnaar. Als je huis gebouwd is na 1980, heeft het waarschijnlijk al spouwmuurisolatie. Is dat niet zo?

Vul de spouw dan met isolatieparels of -korrels. Dit kost ongeveer €15-€25 per m².

Voor een gemiddelde tussenwoning ben je dan een kleine €1000 kwijt. Check wel even of je voegen nog goed zijn.

Als je voegen poreus zijn, moet je die eerst laten herstellen voordat je de spouw vult.

Anders krijg je vochtproblemen. Veelgemaakte fout: isolatie in een vochtige spouw stoppen. Dat werkt averechts. Dan de ramen. Dubbel glas is standaard, maar voor een all-electric woning wil je triple glas.

Zeker als je ramen vervangen moeten worden. Triple glas (HR+++) heeft een veel lagere U-waarde (warmteverlies) dan dubbel glas.

Dit zorgt ervoor dat de warmte die je warmtepomp produceert, ook binnen blijft.

De investering is fors: rond de €700-€900 per m² inclusief kozijn, maar je bespaart hiermee honderden euro’s per jaar op je stookkosten. Als je kozijnen nog goed zijn, kun je ook alleen het glas vervangen. Dat scheelt. Als laatste: kierdichting.

Dit is de goedkoopste en makkelijkste besparing. Koop een kitpatroon en een kitpistool.

Kit alle kieren rondom ramen, deuren en plinten dicht. Gebruik tochtstrips bij brievenbussen en deurmatjes. Dit kost je misschien €50 aan materiaal, maar het voelt direct comfortabeler en bespaart je makkelijk €100-€150 per jaar.

Dit is echt werk voor de doe-het-zelver. Een weekendje klussen en je bent klaar.

Stap 2: Zelf opwekken - De zonnepanelen installeren

Nu je huis goed geïsoleerd is, is het tijd om je eigen stroom op te wekken. Een all-electric woning verbruikt veel stroom, vooral voor de warmtepomp.

Zonnepanelen zijn je beste vriend. Je wilt minimaal je eigen verbruik dekken, maar liefst wat extra’s voor de koude winterdagen of als je een elektrische auto neemt.

De meest gangbare keuze zijn monokristallijne panelen van 400 Wattpiek (Wp). Dit zijn de donkerblauwe, efficiënte panelen. Voor een gemiddeld huishouden met een warmtepomp en elektrisch koken, is een installatie van 8 tot 10 panelen een goed startpunt.

Dat levert ongeveer 3.200 tot 4.000 kWh per jaar op. De kosten voor een dergelijke set, inclusief omvormer en installatie, liggen rond de €4.500 - €5.500.

Kies voor een omvormer van een A-merk zoals SolarEdge, SMA of Fronius. Die zijn betrouwbaar en hebben een goed rendement. Let bij de plaatsing op de oriëntatie. Een dak op het zuiden is ideaal, maar oost-west opstelling is ook prima.

Het levert dan iets minder totaalopbrengst, maar de stroomproductie is beter gespreid over de dag.

Je hebt dan ’s ochtends (oost) en ’s middags (west) stroom. Dit sluit goed aan op je verbruikspieken. Laat de panelen monteren door een gecertificeerd bedrijf.

Zij regelen de vergunningen en zorgen dat het dak waterdicht blijft. Een veelgemaakte fout is het zelf monteren zonder verstand van elektra en veiligheid.

Je werkt met hoge spanning en op hoogte. Niet doen. Vergeet de salderingsregeling niet. Deze regeling zorgt ervoor dat de stroom die je opwekt en teruglevert, wordt verrekend met de stroom die je van het net haalt.

Dit is financieel zeer gunstig. De regeling loopt in ieder geval tot en met 2027, waarna hij wordt afgebouwd.

Nu installeren is dus slim. Laat na installatie een slimme meter plaatsen (die meet zowel verbruik als teruglevering), zodat je energieleverancier de saldering kan toepassen.

Stap 3: De warmtepomp - Het hart van je all-electric woning

Hier wordt het echt interessant. De gasaansluiting kan de deur uit zodra je een warmtepomp installeert. Een warmtepomp haalt warmte uit de lucht, bodem of grondwater en zet die om in bruikbare warmte voor je verwarming en tapwater.

De meest populaire keuze voor bestaande bouw is de lucht-water warmtepomp. Een hybride warmtepomp (die werkt samen met je gasgestookte ketel) is een goede eerste stap, maar voor een all-electric woning kies je een volledig elektrische warmtepomp.

Je moet dan wel je radiatoren of vloer aanpassen. Een warmtepomp werkt het beste met een laag temperatuur systeem (35-55°C).

Check dus eerst of je radiatoren groot genoeg zijn. Is je huis goed geïsoleerd (stap 1!), dan zijn vaak je bestaande radiatoren al voldoende. Een 3-pans radiator van 60cm hoog is vaak al genoeg.

Bij twijfel: vervang ze door ventilo-radiatoren (met een ingebouwde ventilator) of ga voor vloerverwarming.

De grootte van de warmtepomp is cruciaal. Dit wordt berekend op basis van je warmtebehoefte (in kWh). De installateur moet een warmteverliesberekening maken. Voor een gemiddelde tussenwoning die goed is geïsoleerd, heb je vaak genoeg aan een warmtepomp met een capaciteit van 5 tot 7 kW.

Merken als Daikin, Mitsubishi Electric, Nefit en Itho Daalderop zijn de gevestigde namen. Een complete installatie (inclusief boiler voor tapwater) kost tussen de €6.000 en €12.000, afhankelijk van de grootte en complexiteit.

Je kunt hiervoor een subsidie (ISDE) krijgen die kan oplopen tot wel €3.500.

Een veelgemaakte fout is het verkeerd instellen van de warmtepomp. Laat dit altijd door een professional doen. De warmtepomp moet in 'weersafhankelijke regeling' staan.

Dat betekent dat de watertemperatuur automatisch meebeweegt met de buitentemperatuur. Zo haal je het maximale rendement (COP van 4 of hoger). Zet hem ook niet uit als je weggaat; een warmtepomp werkt het efficiëntst als hij constant een beetje blijft draaien. Je huis koelt dan niet helemaal uit.

Stap 4: Slim verbruiken - De energiehuishouding regelen

Je hebt nu de drie grote componenten: isolatie, zonnepanelen en een warmtepomp. De laatste stap is om ze slim te laten samenwerken.

Je wilt je eigen opgewekte stroom zoveel mogelijk direct gebruiken. Dat noemen we 'self-consumption'.

Dit bespaart je de energiebelasting die je anders betaalt over stroom van het net. Investeer in een energiemanagementsysteem. Merken als Fronius (Solar.web), SolarEdge (Energy Hub) of een onafhankelijk systeem als Home Assistant of een product van Easee hebben dynamische sturing.

Dit systeem kan je warmtepomp, laadpaal voor de auto en boiler bijsturen op basis van je zonnestroomproductie. Is de zon volop aan het schijnen en levert je dak 3 kW? Dan kan het systeem de warmtepomp de opdracht geven om de boiler extra op te warmen tot 65°C. Je gebruikt dan je eigen gratis stroom voor de warmtevoorziening.

Een andere slimme zet is een thuisbatterij. De prijzen zijn de laatste jaren gedaald, maar net als bij de kosten van een volledig elektrische woning is een thuisbatterij (zoals de Tesla Powerwall) nog steeds een forse investering (rond de €6.000 - €10.000).

Het nut is vooral dat je stroom die je overdag opwekt, 's avonds en 's nachts kunt gebruiken. In de huidige salderingsregeling is de terugverdientijd vaak nog lang.

Dit verandert als de saldering stopt. Wel geeft het je onafhankelijkheid en een veilig gevoel bij een stroomstoring (als je een omvormer met back-up functie hebt). Let op de capaciteit van je hoofdzekering.

Een all-electric woning met warmtepomp en laadpaal heeft vaak een 3-fasen aansluiting (3x 25A of 3x 40A) nodig. Hiervoor moet je soms je stroomaansluiting verzwaren.

Je warmtepomp trekt bij het opstarten even veel stroom. Als je nog een 1-fase aansluiting hebt (3x 25A is in de praktijk 1x 25A), kan de zekering doorslaan als de warmtepomp, de wasmachine en de kookplaat tegelijk aan staan. Check dit bij je netbeheerder en vraag zo nodig een zwaardere aansluiting aan. Dit kost ongeveer €250-€400.

Checklist: Is je all-electric woning klaar?

Je bent klaar met de grote stappen. Nu is het tijd voor de controle.

• Isolatie: Is je dak geïsoleerd tot minimaal Rc-waarde 4,0? Zijn spouwmuren gevuld? Zit er triple glas in de slaapkamers?
• Kierdichting: Zijn alle kieren en naden rond ramen en deuren gekit? Zijn er tochtstrips geplaatst?
• Zonnepanelen: Is je installatie geïnstalleerd door een gecertificeerd bedrijf? Werkt de omvormer en zie je productie in de app?
• Warmtepomp: Staat de warmtepomp in de weersafhankelijke regeling? Is de temperatuur van je vloer/radiatoren laag (rond 35-45°C)?
• Elektra: Heb je een 3-fasen aansluiting? Zijn de groepen in de meterkast goed verdeeld (bijv. eigen groep voor warmtepomp, laadpaal, keuken)?
• Subsidies: Heb je de ISDE-subsidie aangevraagd voor je warmtepomp en isolatie? Dit kan tot 6 maanden na installatie.
• Verbruik: Installeer een app om je verbruik te monitoren (bijv. via je energieleverancier of de omvormer-app). Zo zie je direct of je op schema ligt.

Gebruik deze checklist om te zien of je alles goed hebt aangepakt. Niets is vervelender dan achteraf een fout ontdekken die makkelijk te voorkomen was.

Met deze stappen ben je er bijna. Het is een investering, maar je wint er een comfortabel, duurzaam en toekomstbestendig huis mee door energieneutraal te renoveren. Je bent je eigen energieleverancier geworden. En dat voelt goed.