Airco terugverdientijd als verwarming: eerlijk rekenen

Een airco die ook verwarmt, klinkt als een dream: één apparaat dat zomers koelt en ’s winters je huis warm houdt. En het mooiste? Je zou die stroom die je verbruikt in de zomer, in de winter weer terugverdienen. Toch?

Helaas werkt het niet zo simpel. De terugverdientijd hangt van een boel factoren af en het is makkelijk om je rijk te rekenen.

Laten we even eerlijk gaan zitten en de cijfers op een rijtje zetten, zonder ingewikkelde termen.

Wat bedoelen we precies met ‘terugverdientijd’?

Terugverdientijd is eigenlijk heel simpel. Het is de tijd die het duurt voordat de besparing op je energierekening gelijk is aan de investering die je hebt gedaan.

Stel: je koopt een airco voor €2.500 en je bespaart daarmee elk jaar €500 op gas, dan is je terugverdientijd vijf jaar. Makkelijk gezegd. Maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Je moet namelijk rekening houden met de manier waarop je stroom opwekt. Heb je zonnepanelen?

Dan is de stroom die je airco verbruikt in de zomer vaak gratis, want je hebt die stroom anders misschien wel aan het net moeten leveren voor een schijntje.

Gebruik je grijze stroom uit het net, dan kost je dat zo €0,40 per kWh. Dat maakt een wereld van verschil. De echte vraag is dus: hoeveel gas vervangt een airco en hoeveel kost de stroom die hij daarvoor in de plaats gebruikt? Daar draait het om.

Hoe werkt een airco eigenlijk als verwarming?

Een airco die ook kan verwarmen, heet een omkeerbare warmtepomp. Hij haalt warmte uit de buitenlucht en pompt die naar binnen.

Dit klinkt ingewikkeld, maar het is eigenlijk gewoon een omgekeerde ventilator. Het slimme is dat hij veel minder stroom verbruikt dan de warmte die hij afgeeft.

Voor elke kilowatt (kW) stroom die hij verbruikt, levert hij ongeveer 3 tot 4 kW warmte. Die verhouding noemt men het COP-getal (Coefficient of Performance). Een COP van 3,5 is een realistisch getal bij milde temperaturen.

Stel je voor dat je woning 20.000 kWh gas per jaar verbruikt voor verwarming (ongeveer €30 per maand aan gas bij een gemiddelde prijs). Als je dat vervangt door een airco, moet je ongeveer 20.000 kWh / 3,5 = 5.700 kWh stroom gebruiken om hetzelfde warmtecomfort te krijgen. Dat klinkt als veel, maar met zonnepanelen is dat best te doen. Zonder zonnepanelen is het een dure grap.

Het is belangrijk om te weten dat een airco het beste presteert als het buiten niet té koud is.

Bij temperaturen onder de 5 graden daalt de efficiëntie en moet hij harder werken. In strenge winters kun je dus een bijverwarming nodig hebben, wat de besparing weer verkleint.

De kosten: van aanschaf tot installatie

Om een eerlijke berekening te maken, moeten we weten wat een airco kost. De prijzen lopen uiteen. Een simpele single-split unit (één binnenunit en één buitenunit) voor een woonkamer van 40 m² kost ongeveer tussen de €1.800 en €2.500 inclusief installatie.

Heb je een groter huis of wil je meerdere kamers van warmte en koude voorzien?

Dan kies je voor een multi-split systeem. Voor drie binnenunits betaal je al snel tussen de €4.000 en €5.500.

Ga je voor een compleet systeem dat ook je sanitair warm water kan verzorgen (hybride oplossing), dan zit je al snel op €6.000 tot €8.000. Vergeet de kosten voor de stroomaansluiting niet. Een airco heeft vaak een krachtstroom nodig (3-fase).

Als je huis dat nog niet heeft, ben je ook nog een paar honderd euro kwijt voor de aanpassingen.

En vergeet de jaarlijkse onderhoudskosten niet, die liggen zo rond de €100 - €150 per jaar voor een simpele check en reiniging.

De eerlijke berekening: wat levert het op?

Laten we een voorbeeldrekening maken voor een gemiddeld rijtjeshuis. We gaan uit van een gasverbruik van 1.500 m³ per jaar voor verwarming.

De gasprijs is €1,50 per m³, dus je bent €2.250 per jaar kwijt.

Je wilt dit vervangen door een airco. Je koopt een single-split airco voor €2.200. Hoewel er een verschil tussen een airco en warmtepomp is, werken ze beide op elektriciteit. Je hebt zonnepanelen op het dak liggen, dus je kunt de stroom die de airco verbruikt (ongeveer 4.000 kWh, gecorrigeerd voor COP) zelf opwekken.

Je bespaart dus €2.250 per jaar aan gas. Je betaalt alleen de vastrechterkosten voor de stroom, maar die tellen we even niet mee voor de besparing op gas. Je terugverdientijd is dan: €2.200 / €2.250 = ongeveer 1 jaar. Dat klinkt te mooi om waar te zijn, en dat is het vaak ook.

Waarom? Omdat je in de winter lang niet altijd genoeg zonnepanelen opwekt.

Stel je levert in de winter maar 1.000 kWh zelf op en de rest moet je inkopen voor €0,40 per kWh. Dan kost de stroom voor de airco je €1.200 (3.000 kWh x €0,40).

Je totale besparing is dan €2.250 (gas) - €1.200 (stroomkosten) = €1.050 per jaar. Je terugverdientijd wordt dan €2.200 / €1.050 = ongeveer 2,1 jaar. Dat is nog steeds erg goed, maar wel een stuk realistischer.

Een andere valkuil is de isolatie. Als je huis nog oud en tochtig is, verdwijnt de warmte die de airco produceert direct naar buiten.

Dan moet de airco overuren draaien en stijgt je stroomverbruik enorm. Je besparing op gas valt dan tegen en de terugverdientijd loopt op tot 5 jaar of meer. Goede isolatie is dus essentieel.

Modellen en prijzen: wat is verstandig?

Er zijn veel merken. Denk aan Mitsubishi Electric, Daikin, of Toshiba.

Over het algemeen geldt: een A-merk airco is zuiniger en stiller. De investering is hoger, maar het rendement is vaak beter; bekijk hiervoor een vergelijking van de beste modellen.

Een Daikin Emura of Mitsubishi Heavy Industries model kost al snel €2.500 voor één unit, terwijl een huismerk misschien €1.800 kost. Het verschil in efficiëntie kan je op de lange termijn geld besparen. Let op de capaciteit. Een te kleine airco moet constant hard werken en verbruikt meer stroom.

Een te grote airco schakelt te veel in en uit, wat ook energieverspilling is.

Laat je dus goed adviseren over het aantal m² dat je kunt verwarmen. Denk ook na over een hybride oplossing. Je houdt je bestaande cv-ketel voor de koudste dagen en de airco als warmtepomp doet de rest.

Dit is vaak de beste optie voor oudere huizen. De investering is lager en je bent minder afhankelijk van de stroomprijs in piekuren.

Praktische tips voor een eerlijke terugverdientijd

Wil je zeker weten dat je investering slim is? Volg dan deze stappen: Met deze eerlijke berekening en tips weet je precies wat je kunt verwachten.

1. Check je isolatie: Zorg dat je dak, muren en ramen goed geïsoleerd zijn. Dit is de basis. Zonder goede isolatie is een airco als enige verwarming vaak te duur.
2. Kijk naar je stroomverbruik: Heb je al zonnepanelen? Bereken hoeveel overtollige stroom je in de winter opwekt. Als je weinig opwekt in de winter, reken dan met een hogere stroominkoops.
3. Vergelijk offertes: Vraag altijd offertes aan bij minimaal drie installateurs. Vraag specifiek naar het stroomverbruik en het COP-getal van de modellen.
4. Gebruik de airco slim: Zet de temperatuur niet te hoog (20-21°C is vaak genoeg). Gebruik de timer en zorg dat je de warmte niet onnodig weglaat door ramen open te zetten.
5. Subsidie checken: Soms is er subsidie op warmtepompen of airco’s die fungeren als warmtepomp. Dit kan je investering met honderden euro’s verlagen.

Een airco is een geweldige aanvulling, maar verwacht geen wonderen zonder dat je huis er klaar voor is.

Zorg voor een goed plan, en je bespaart straks flink op je energierekening.