Aardgasvrij verwarmen opties: warmtepomp, infrarood of stadsverwarming

Je bent je huis aan het verduurzamen. Je hebt al zonnepanelen op het dak liggen, misschien zelfs een mooie set van 10 panelen die samen 4.000 Wp opwekken.

Je huis is goed geïsoleerd: spouwmuurisolatie en HR++ glas zitten er al in. Maar er is één groot obstakel: de gasaansluiting. Die oude cv-ketel slurpt nog steeds gas, ook al is het maar een beetje.

Je wilt van het gas af, maar hoe dan? De keuze voor een nieuwe verwarming voelt groot en ingewikkeld.

Warmtepomp, infrarood of toch stadsverwarming? Laten we dit samen uitzoeken, alsof we aan de keukentafel zitten met een bak koffie.

Waarom je eigenlijk van het gas af wilt

De wereld verandert. Gas wordt schaarser en dus duurder.

De energierekening schiet omhoog en de CO2-uitstoot moet omlaag. De overheid stimuleert het aardgasvrij wonen met subsidies en regelingen.

Het is niet alleen goed voor de planeet, het bespaart je op de lange termijn ook geld. Zeker als je al zonnepanelen hebt, is het zonde om die stroom niet te gebruiken voor je verwarming. Je wilt je eigen opgewekte energie immers zelf opmaken. Een huis zonder gas is comfortabeler.

Geen branderlucht, geen CO2-uitstoot in huis en een stabielere temperatuur. Het is een investering voor de toekomst.

Een huis dat klaar is voor 2030 en later. Het gaat niet alleen om verwarmen, maar om een totaalplaatje. Goede isolatie is de basis.

Zonder goede isolatie is geen enkele verwarming optimaal. Het is de eerste stap in je verduurzamingstraject.

De warmtepomp: de krachtpatser

Een warmtepomp is de meest bekende optie. Het is een apparaat dat warmte uit de lucht, bodem of water haalt en deze naar je huis brengt.

Je kunt hem zien als een omgekeerde koelkast. In plaats van koude lucht te maken, maakt hij warmte.

Dit werkt super efficiënt. Voor elke kilowatt (kW) elektrische energie die hij verbruikt, levert hij 3 tot 5 kW warmte. Dat is een rendement van 300% tot 500%. De meest voorkomende variant is de lucht-water warmtepomp.

Deze haalt warmte uit de buitenlucht. Je hebt een buitenunit nodig, die op een plek staat waar hij voldoende lucht kan aanzuigen.

De werking in detail

De warmtepomp verwarmt het water voor je radiatoren of vloerverwarming. Het is een compleet systeem dat je huidige gasgestookte ketel vervangt. Je huis moet wel geschikt zijn: je hebt lage-temperatuurverwarming nodig (vloerverwarming of speciale radiatoren).

Een lucht-water warmtepomp bestaat uit een buitenunit en een binnendeel. De buitenunit zuigt buitenlucht aan.

Een ventilator blaast deze lucht over een warmtewisselaar met koudemiddel. Dit middel verdampt en neemt warmte op uit de lucht, zelfs als het buiten vriest.

De compressor perst het gasvormige middel samen, waardoor de temperatuur nog verder stijgt. Via een condensor geeft de warmtepomp deze warmte af aan het water in je cv-systeem. Je cv-ketel blijft vaak als back-up hangen voor de allerkoudste dagen (onder de -10°C).

Prijzen en modellen

Of je kiest voor een hybride warmtepomp. Dit is een combinatie van een warmtepomp en je bestaande gasketel.

De warmtepomp doet het meeste werk (tot zo'n 70% van het jaar) en de ketel springt bij bij extreme kou.

Dit is een goede tussenstop als je nog niet helemaal van het gas af wilt. Een volledige elektrische warmtepomp is de ultieme stap.

De investering is fors, maar de subsidie is ook flink. Een hybride warmtepomp, zoals de Daikin Altherma of de Remeha Elga, kost tussen de €4.000 en €6.000 inclusief installatie. De ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie) ligt hier rond de €1.200 tot €2.000. Je netto investering ligt dus rond de €3.000 tot €4.000.

Een volledige elektrische warmtepomp (monoblok of split) is duurder. Denk aan modellen van Vaillant of Nefit.

De aanschafprijs ligt tussen de €6.000 en €12.000, afhankelijk van het vermogen en het type. De subsidie kan hier oplopen tot €3.000 of meer. Als je huis goed geïsoleerd is en je vloerverwarming hebt, is dit de beste optie. Je verbruikt dan wel meer elektriciteit, maar met je zonnepanelen kun je dit vaak opvangen.

Infrarood: directe warmte op de juiste plek

Infraroodverwarming werkt totaal anders dan een warmtepomp of cv-ketel. Het verwarmt niet de lucht, maar de objecten en mensen in de ruimte.

Het voelt als de warmte van de zon op je huid. Je hoeft de ruimte niet eerst helemaal op te warmen.

De stralingswarmte is direct voelbaar. Dit is ideaal voor ruimtes die je maar af en toe gebruikt, zoals een badkamer, hobbykamer of een thuiskantoor. Je kunt infraroodpanelen aan het plafond of aan de muur hangen.

Ze zien eruit als strakke, dunne platen. Soms zelfs als een spiegel of een schilderij.

Wanneer kies je voor infrarood?

Ze verbruiken elektriciteit, dus ze zijn perfect te combineren met zonnepanelen. Infrarood is geen vervanging van je complete cv-systeem in een slecht geïsoleerd huis. Het is een aanvulling of een oplossing voor specifieke kamers. Het werkt het beste in goed geïsoleerde ruimtes.

Stel je hebt je woonkamer goed geïsoleerd met vloer- en muurisolatie. Je hebt al vloerverwarming via een warmtepomp.

Maar je zit graag op de bank en wilt geen koude voeten. Een infraroodpaneel boven de zithoek geeft je een heerlijk warm gevoel, zonder dat je de thermostaat hoger hoeft te zetten. Dit bespaart energie omdat je de thermostaat lager kunt laten staan.

De badkamer is een perfecte plek. Een infraroodpaneel boven de douche of bij het wastafelmeubel verwarmt direct je lichaam.

Kosten en soorten

Je hoeft de hele ruimte niet voor te verwarmen met gas. Dit scheelt enorm veel energie. Je kunt een paneel aanzetten via een schakelaar of via een app, precies op het moment dat je het nodig hebt. Geen wachttijd.

Infraroodpanelen zijn relatief goedkoop. Een standaard paneel van 60x60 cm (ongeveer 400 watt) kost tussen de €150 en €250.

Grote panelen van 120x60 cm (800 watt) kosten rond de €350 tot €500.

Je hebt geen installatiekosten als je ze zelf kunt ophangen. Een elektricien is alleen nodig voor de bedrading en het aansluiten op het lichtnet. Je hebt verschillende types: glas, aluminium of folie.

Glazen panelen stralen het hardst en zijn makkelijk schoon te maken. Aluminium panelen zijn lichter.

Er zijn ook speciale infraroodfolies die je onder je vloerbedekking of laminaat legt. Dit is een duurdere optie (rond de €100 per m2), maar geeft een heerlijke warme vloer zonder dat je vloerverwarming nodig hebt. Let op: infrarood is alleen efficiënt als je het gericht inzet.

Stadsverwarming: de luie optie

Stadsverwarming (of restwarmte) is een netwerk van leidingen die warm water naar je huis brengen. Het is een collectief systeem. In plaats van je eigen ketel, sluit je aan op een warmtenet.

Dit netwerk wordt vaak verwarmd door restwarmte van fabrieken, datacenters of afvalverbranding.

Het is een stabiele en vaak CO2-arme manier van verwarmen. Je hebt zelf geen onderhoud aan een ketel.

Je huis moet wel aangesloten zijn op het netwerk. In nieuwbouwwijken is dit steeds vaker standaard. In bestaande wijken is het vaak lastiger en duur om aan te sluiten.

De warmte wordt geleverd via een warmtemeter en je betaalt een vast bedrag per jaar en een tarief per gigajoule (GJ).

De tarieven zijn vaak vergelijkbaar met gas, maar kunnen fluctueren. Je gebruikt een speciale warmtewisselaar (warmtemodule) in huis. Deze geeft de warmte af aan je cv-systeem. Het werkt het beste met vloerverwarming of lage-temperatuur radiatoren.

Voor- en nadelen

Je hebt geen gasaansluiting meer nodig. Wel een elektriciteitsaansluiting voor de pomp en de meter.

Het is een kwestie van aansluiten en verwarmen. Het grote voordeel is het comfort.

Je hoeft niets te onderhouden. De warmte is constant. Het is vaak duurzamer dan gas omdat het gebruikmaakt van restwarmte.

Je bent niet afhankelijk van de gasprijs op de wereldmarkt, zoals bij een groen gas abonnement bij leveranciers. Wel betaal je een vastrechtvergoeding voor het netwerk. Het nadeel is de afhankelijkheid.

Je zit vast aan één leverancier. De aansluitkosten kunnen hoog zijn als je nog niet op het net zit (soms duizenden euros).

Ook is de temperatuur van het water vaak hoger dan nodig voor vloerverwarming, waardoor je soms een mengventiel nodig hebt. En: wat als het netwerk stilligt? Dat gebeurt gelukkig zelden.

Prijzen en subsidies op een rij

Laten we de kosten even concreet maken voor een gemiddelde hoekwoning (120 m2) die al goed geïsoleerd is en vloerverwarming heeft. De subsidieregeling (ISDE) hangt af van het vermogen en het energielabel van je huis.

• Hybride warmtepomp: €4.500 (na subsidie circa €3.000). Jaarlijkse gasbesparing: 60-70%.
• Volledige warmtepomp: €9.000 (na subsidie circa €6.000). Geen gasverbruik meer.
• Infrarood (badkamer + woonkamer steun): €1.000 tot €1.500. Geen subsidie, maar lage installatiekosten.
• Stadsverwarming (aansluiting): €2.500 - €4.000 (als je al aangesloten bent, zijn alleen de maandelijkse kosten van toepassing).

Een beter label geeft meer subsidie. Check altijd de website van de RVO voor de actuele bedragen of laat je maximale vergoeding berekenen bij subsidie stapeling. Zonnepanelen dragen bij aan je energiebesparing.

Met een warmtepomp verbruik je ongeveer 2.000 kWh extra per jaar. Als je 4.000 kWh opwekt, heb je genoeg overschot voor je huishouden.

Praktische tips voor jouw keuze

Je hoeft niet alles in één keer te doen. Begin met de basis.

1. Isolatie eerst: Zorg dat je dak, muren en ramen perfect geïsoleerd zijn. Zonder isolatie verliest een warmtepomp te veel rendement. Dit is de beste investering die je kunt doen.
2. Check je elektra: Een warmtepomp heeft vaak een krachtstroomaansluiting nodig (3-fasen). Heb je dat nu niet? Laat dit dan verzwaard worden door een elektricien. Dit kost ongeveer €500.
3. Vloerverwarming is key: Wil je een warmtepomp? Dan werkt die het beste met vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren. Heb je nog hoge radiatoren? Overweeg dan om ze te vervangen of te plaatsen voor lage temperatuur radiatoren.
4. Combineren mag: Je hoeft niet te kiezen. Gebruik een warmtepomp voor de basisverwarming en infraroodpanelen voor de badkamer of je studeerkamer. Dit is vaak het meest comfortabele en efficiënte systeem.
5. Stadsverwarming checken: Woon je in een gebied met een warmtenet? Vraag dan bij de netbeheerder naar de mogelijkheden en kosten. Soms is het de goedkoopste en makkelijkste optie.

Denk na over je toekomst. Ga je verbouwen? Kies dan direct voor vloerverwarming en goede isolatie.

Dan ben je klaar voor een volledige warmtepomp. Of kies voor de hybride variant als tussenstap. Er is altijd een passend alternatief voor aardgas. Het gaat erom dat je comfortabel woont en je energierekening omlaag gaat. Stap voor stap. Jij kunt dit.