Aardgasvrij koken: van gas naar inductie

Stel je even voor: je staat in de keuken. De vlammen van je gasfornuis likken aan de pan.

Het voelt vertrouwd, maar ergens knaagt er iets. Je hebt net zonnepanelen op het dak liggen en een warmtepomp laten installeren.

Je huis is supergoed geïsoleerd. Je bent al lekker op weg met verduurzamen. Waarom blijf je dan nog koken op aardgas?

Het is alsof je een elektrische auto koopt en ‘m blijft volgooien met diesel. Het kan makkelijker, schoner en een stuk efficiënter. De overstap van gas naar inductie is de logische volgende stap. En eerlijk? Het is ook gewoon veel leuker koken zo.

Wat is inductie precies en waarom is het zo’n gamechanger?

Inductie koken is eigenlijk magie, maar dan met wetenschap. Een gasvlam verhit de pan via de lucht eromheen.

Dat is inefficiënt; eenboel warmte verdwijnt naast je pan. Bij inductie gebeurt er iets geks.

De kookplaat zelf wordt niet heet. Hij zorgt ervoor dat er een magnetisch veld ontstaat. En dat veld activeert direct de bodem van je pan. De pan zelf wordt de warmtebron.

Dat voelt supersnel en heel direct. Je voelt je meteen een stuk veiliger.

Je hoeft je geen zorgen te maken over open vuur of gaslekkages. Als je de pan van de plaat haalt, stopt de warmteproductie direct. De plaat koelt razendsnel af.

Ideaal met kids in de buurt of als je een keer onhandig bent. En het schoonmaken? Een vochtige doek erover en je bent klaar.

Geen aangekoekte suiker of vet meer tussen de roosters. En dan het energieverbruik.

Hier komt je zonnepanelen-installatie echt tot z’n recht. Gas is een fossiele brandstof. Je zonnepanelen op het dak leveren groene stroom.

Die stroom kun je direct gebruiken om je eten te koken. Je bent dus 100% zelfvoorzienend op het moment dat de zon schijnt.

Je maakt optimaal gebruik van de energie die je zelf opwekt. Dat voelt goed en het scheelt ook nog eens flink op je energierekening.

Hoe werkt dat dan, dat magnetische koken?

Je hebt geen speciale pannen nodig, maar wel de juiste. De bodem van je pan moet magnetisch zijn.

Een simpele test: werkt een magneet aan de onderkant van je pan? Dan werkt ‘ie op inductie.

Gietijzeren pannen zijn perfect. Veel moderne RVS-pannen hebben een speciale laag aan de onderkant waardoor ze ook werken. Aluminium of koperen pannen werken niet, tenzij ze een magnetische laag hebben. Je oude Teflon-pannetje waarschijnlijk dus wel.

Je hoeft dus niet direct je hele pannenset te vervangen. De technologie in de kookplaat zelf is slim.

De spoelen onder het glas zenden een wisselend magnetisch veld uit. De frequentie is ongeveer 20.000 tot 60.000 Hertz. Dat is gelukkig stil.

Je hoort geen zoem of iets dergelijks. Soms hoor je een zacht getik van de koelventilator, maar dat is het.

De plaat meet constant de weerstand van je pan. Zo weet hij precies hoeveel vermogen hij moet leveren.

Je merkt het verschil direct in de pan. Een liter water aan de kook brengen? Op een krachtige inductieplaat ben je binnen 3 tot 4 minuten klaar.

Op een gemiddelde gaspit doe je daar ruim 7 minuten over. Dat is meer dan de helft sneller.

Als je ’s avonds snel nog even een maaltje wilt klaarmaken, scheelt dat een hoop gedoe.

En je keuken blijft koeler, want er is geen stralingswarmte van open vuur.

De soorten inductieplaten: van simpele zones tot slimme kookvelden

De basis is de kookplaat met vier losse zones. Dat is wat de meeste mensen hebben. Je ziet een ronde of vierkante markering op het glas waar je de pan neerzet.

Elk van die zones heeft een bepaald vermogen, vaak rond de 2000-3000 Watt.

Voor de meeste huishoudens is dat ruim voldoende. Je kunt gewoon normaal koken met meerdere pannen tegelijk.

De bediening is meestal via een schuif- of toetsenbord op de plaat zelf. Er is een leukere variant: de flexzone. Dit is een groot kookveld waar je meerdere pannen op kunt zetten.

De plaat herkent automatisch waar je pan staat en activeert alleen dat stuk.

Je kunt je grote braadpan en een kleine steelpan naast elkaar zetten en ze apart regelen. Of je zet een grote ovale pan op twee zones tegelijk. Dit is superhandig als je vaak grote pannen gebruikt of wanneer je met een grote groep eet. Dit type plaat is vaak wat duurder, maar wel heel flexibel.

Prijsindicaties: wat kost de overstap?

Wil je het nog luxer? Kies dan voor een kookplaat met geïntegreerde afzuiging.

Dit is een echte gamechanger voor je keuken. Je hebt geen afzuigkap meer boven je fornuis.

De plaat zuigt de kookdampen en geurtjes direct naast je pan af. Dit werkt met een koolstoffilter of een afvoer naar buiten. Het ziet er superstrak uit en je hebt geen last meer van zo’n grote kap die in het zicht hangt.

• Basis plaat (4 zones): Vanaf €400 - €600. Dit zijn degelijke modellen van merken als Whirlpool of Bosch. Doen wat ze moeten doen.
• Middenklasse (inbouw, flexzone, boostfunctie): €600 - €1000. Hier zitten de toppers tussen van merken als Siemens, ATAG of Samsung. Mooi design, snellere kooktijden.
• High-end (met afzuiging, full-flex): €1200 - €2500+. Dit zijn de platen met de geïntegreerde afzuiging en supersnelle techniek. Een investering, maar je vervangt ook je afzuigkap en kookplaat in één.

Merken als Siemens, ATAG en Bosch hebben prachtige modellen. Let wel op: dit vereist een speciale nis onder de kastjes, dus het is vaak een klusje voor de keukenboer. Natuurlijk wil je weten waar je aan toe bent.

De prijzen lopen uiteen, maar je kunt rekenen op het volgende: Vergeet de installatiekosten niet.

Als je jouw gasfornuis aanpassen wilt naar inductie, moet er een Perilex-stopcontact worden geïnstalleerd. Dit is een krachtstroomaansluiting.

Een elektricien rekent hier ongeveer €300 - €500 voor, afhankelijk van hoe ver de meterkast verwijderd is. Ook heb je soms een extra groep nodig in je groepenkast. Dit is een klusje dat je echt aan een professional over moet laten voor je veiligheid.

En je oude gasaansluiting? Die moet worden afgesloten.

Je kunt de gasleiding dempen of volledig verwijderen. Dit laatste is het beste voor de veiligheid en om te voorkomen dat je ooit nog vastrecht voor gas betaalt. De kosten wat de netbeheerder rekent verschillen per situatie. Check dit even met je loodgieter. Soms kun je ook subsidie krijgen voor het verduurzamen van je keuken, vraag dit na bij je gemeente.

Praktische tips voor een soepele overstap

Eerst even testen of je pannen werken. Pak een magneet uit de la en hou hem tegen de bodem van je pan. Blijft hij plakken?

Top, die pan kun je houden. Doet hij niets? Dan mag je op zoek naar nieuwe pannen. Kijk niet alleen naar de magneettest, maar ook naar de kwaliteit.

Een zware, gelaste bodem geleidt de warmte het beste en voorkomt dat je eten aanbrandt op de plekken waar de warmtebron zit. Denk na over je stroomvoorziening.

Je gaat van een klein pitje naar een apparaat dat 3000 Watt of meer kan trekken.

Als je tegelijkertijd de oven, vaatwasser en inductie aan hebt staan, kan dat net te veel zijn voor één groep. Laat de elektricien dit checken. Vaak is het slim om de inductieplaat op een eigen groep te zetten. Zo voorkomt je dat de stoppen doorslaan midden in het koken.

Leer koken op een nieuwe manier. Inductie is sneller. Veel sneller. Als je water aan de kook brengt, moet je het gas na een minuut al wat lager zetten.

De eerste keer dat je het doet, schrik je waarschijnlijk hoe snel het gaat. Een goede tip: begin met de Boost-stand om snel te verwarmen, en schakel dan terug naar een lagere stand om te sudderen. Je went er supersnel aan, maar het vereist in het begin wel een beetje aandacht.

Maak je huis klaar voor de toekomst. De stap van gas naar inductie is de perfecte combi met je warmtepomp en zonnepanelen.

Je bent dan volledig van het gas af. Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor je portemonnee op de lange termijn. Je bent onafhankelijk van de gasprijzen en je maakt optimaal gebruik van je eigen opgewekte stroom. Het is de kers op de taart van je duurzame huis.